Hormoontherapie: wat zijn je opties?

Tijdens de overgang ondergaat je lichaam een aantal hormonale veranderingen. Voor je laatste menstruatie (in de perimenopauze) dalen de oestrogeen- en progesteronspiegels flink en neemt het testosteron ten opzichte van deze hormonen juist toe. Die hormonale veranderingen leiden voor 80% van de vrouwen tot allerlei klachten. Na de menopauze zoekt je lichaam naar een nieuw hormonaal evenwicht.

Hormoontherapie is een behandeling met hormonen waarbij de tekorten in je hormoonhuishouding tijdens de overgang tijdelijk worden aangevuld. Het stabiliseert zo de oestrogeen- en progesteronspiegels. Klachten die je ervaart van de schommelende en dalende hormoonhuishouding kunnen daardoor afnemen of zelfs helemaal verdwijnen.

Veel vrouwen ervaren dat de overgang beter hanteerbaar wordt. Ze slapen beter, hebben geen opvliegers meer, hebben geen last meer van vaginale droogheid of jeuk, hebben weer meer energie en minder last van pijnlijke gewrichten.

Er zijn verschillende vormen van oestrogeen en progesteron die je in hormoontherapie kunt aantreffen:

• Bio-identieke hormonen: dit zijn hormonen die gelijk zijn aan de hormonen die je lichaam zelf aanmaakt en die ook op dezelfde manier worden afgebroken. De hormonen zijn afkomstig van planten (zoals soja). Voorbeelden zijn  Oestrogel (bio-identiek oestradiol) of Utrogestan (bio-identiek progesteron).
• Synthetische hormonen: hebben dezelfde werking als lichaamseigen hormonen, maar hebben een andere biochemische structuur (de anticonceptiepil bevat deze hormonen bijvoorbeeld ook). Ze bootsen de werking van de lichaamseigen hormonen na. Synthetische hormonen worden gemaakt in een laboratorium. Bijvoorbeeld  Progynova.

De meeste behandelingen die worden voorgeschreven bevatten bio-identiek oestrogeen (oestradiol; de meest actieve vorm van oestrogeen die je lichaam zelf produceert), wat precies hetzelfde werkt als het oestradiol dat je als vrouw zelf aanmaakt. Daarnaast bevat het vaak bio-identiek progesteron of synthetisch progestageen (zoals levonorgestrel of dydrogesteron).

HST kan op verschillende manieren worden toegediend. Welke vorm het beste past, hangt af van je klachten en je persoonlijke situatie. Als dat mogelijk is, heeft toediening via de huid vaak de voorkeur. De hormonen gaan dan niet via de lever, wat de kans op bijwerkingen verlaagt. Dit is vooral een voordeel voor vrouwen met een verhoogd risico op trombose:

• Transdermaal (via de huid): Gels, zalven en pleisters, zoals Lenzetto en Oestrogel. De hormonen worden via de huid opgenomen. Hierdoor is vaak een lagere dosering nodig. Pleisters en crèmes zorgen meestal voor een stabielere bloedspiegel dan een gel, wat een positief effect kan hebben op de vermindering van je klachten.
• Oraal (in pilvorm): Tabletten en capsules, zoals Femoston en Utrogestan. Deze zijn makkelijk in gebruik. Omdat de hormonen via de lever worden verwerkt, is de kans op bijwerkingen groter.
• Vaginaal: Crèmes en ovules, zoals Vagifem. Deze geven een lage dosis oestrogeen direct in de vagina. Dat kan vaginale klachten, zoals jeuk en droogheid, verlichten. Omdat het vooral lokaal werkt, is er meestal minder effect op de rest van het lichaam en is de kans op bijwerkingen kleiner.

Welke vorm bij wie aanslaat, is niet te voorspellen. De een reageert beter op bio-identieke hormonen, de ander juist op synthetische of een combinatie van beide. Op basis van je klachten en voorkeuren kies je een behandeling. De arts beoordeelt je medische informatie en kijkt of je veilig kunt starten. Zo nodig adviseert de arts een alternatief.

Ook ga je met de arts op zoek naar de juiste dosering hormonen. Het streven is om zo min mogelijk hormonen te gebruiken, maar zo veel als nodig om de klachten te verminderen. De dosering bouw je langzaam op. Het kan een paar maanden duren voordat je de geschikte vorm en dosis hebt gevonden.

Hoe lang je hormoontherapie moet gebruiken, hangt af van jouw situatie en klachten. Doorgaans adviseert de arts na vijf jaar te stoppen met de behandeling. Voorop staat dat je lang genoeg wilt behandelen en in overleg met de arts rustig afbouwt zodra het goed gaat.

Vanwege mogelijke bijwerkingen en risico’s start je een hormoonbehandeling altijd onder begeleiding van een arts. Bij SeeMe-nopause krijg je persoonlijke menopauzezorg, begeleid door artsen. Je kunt kiezen voor een intake met persoonlijk productadvies, of – als je al weet wat je nodig hebt – voor direct bestellen met een medische beoordeling.

Hoe werkt het?

Je kiest de route die bij je past. Bij een intake vul je een uitgebreide medische vragenlijst in, waarna een arts binnen 48 uur een persoonlijk productadvies opstelt. Weet je al welke behandeling je wilt? Dan kun je ook direct een product kiezen. In beide gevallen beoordeelt een arts of de behandeling veilig en geschikt is voor jouw situatie.

Na goedkeuring ontvang je het recept via een aangesloten apotheek. De bestelling wordt vervolgens binnen 3 dagen bij je thuisbezorgd.

Niet iedereen kan of wil hormonen gebruiken, bijvoorbeeld omdat je borstkanker hebt gehad. In dat geval zijn er andere manieren die kunnen helpen om klachten te verminderen. Ook wanneer je wél HST of andere medicatie gebruikt, blijven voeding en leefstijl een belangrijk onderdeel van de behandeling.

• Voeding en leefstijl: Een gezonde leefstijl vormt altijd de basis. Goede voeding, voldoende beweging en ontspanning hebben invloed op je gezondheid en kunnen klachten tijdens de overgang verminderen. Meer over een gezonde leefstijl.
• Hormoonvrije medicatie: Voor sommige klachten, zoals opvliegers of gewichtstoename, is medicatie zonder hormonen beschikbaar. Denk aan Veoza of Clonidine bij opvliegers.
• Voedingssupplementen: Supplementen kunnen invloed hebben op de aanmaak, omzetting of afbraak van hormonen. Zo kan er meer balans ontstaan in de hormoonhuishouding, waardoor specifieke klachten kunnen afnemen*. Artsen adviseren tijdens de overgang magnesium, omega 3, vitamine D en een vitaminen- en mineralencomplex te gebruiken. Bekijk alle supplementen.

*Gezondheidsclaim in afwachting van goedkeuring door de Europese Commissie.