Hoe beïnvloedt je bloedsuikerspiegel je hormoonhuishouding tijdens de overgang?

Het orgaan dat betrokken is bij het stabiliseren van je bloedsuikerspiegel is de alvleesklier. Stijgt je bloedsuikerspiegel (bijvoorbeeld omdat je een suiker- of koolhydraatrijke maaltijd eet, zoals een boterham, een bord pasta of een mueslireep), dan maakt je alvleesklier het hormoon insuline aan om de bloedsuikerspiegel weer te laten dalen. Insuline zorgt ervoor dat glucose (suiker) vanuit het bloed wordt opgenomen door de lichaamscellen. Je lichaam maakt daar bijvoorbeeld energie van. Een heel mooi systeem!

Stel nou dat je dagelijks meerdere eetmomenten hebt die rijk zijn aan suikers en koolhydraten. Om te beginnen is dat geen ondenkbare situatie in onze Westerse wereld, denk maar aan een ontbijt met granola, een banaan en yoghurt, een mueslireep tussendoor, een lunch met boterhammen, een paar rijstwafels als snack en ‘s avonds een bord pasta.

Dat klinkt misschien gezond, maar elke keer als je iets eet dat voornamelijk uit koolhydraten bestaat, stimuleer je je bloedsuikerspiegel. Je alvleesklier moet aan de slag om de bloedsuikerspiegel weer te stabiliseren. Het gevolg? Je lichaamscellen kunnen insulineresistent worden: de werking van insuline in het lichaam neemt af. Hierdoor kan glucose in je bloed ophopen en blijft je bloedsuikerspiegel hoog.

Daarnaast stimuleert glucose (of beter gezegd de vetcellen die je lichaam aanmaakt uit de overdaad aan glucose) de aanmaak van oestrogeen, wat dan weer effect heeft op de oestrogeenspiegel. Hoe meer insuline je alvleesklier produceert, hoe meer oestrogeen er wordt aangemaakt. En dat kan de hormoonhuishouding tijdens de overgang verstoren.

Andersom beïnvloeden de geslachtshormonen ook hoe je lichaamscellen op insuline reageren. Als je hormoonhuishouding tijdens de overgang schommelt, kan dit ook voor schommelingen in je bloedsuikerspiegel zorgen. Zelfs als je hier voor de overgang geen last van had.

Bovendien worden suikers onder invloed van insuline opgeslagen als vet in de lever en de spieren (en daarna als onderhuids vet). Dat is evolutionair zo bepaald en diende als tijdelijke reservevoorraad. Die reserves hielpen ons in barre tijden van voedselschaarste. Niks mis mee dus!

Tegenwoordig is die reservevoorraad niet meer nodig, eten is immers continue binnen handbereik. Dat betekent dat het overschot aan vet in de lever opgeslagen blijft. De lever kan daardoor uiteindelijk vervetten (wat betekent dat die minder goed functioneert), terwijl een goede leverfunctie juist hard nodig is voor het omzetten en afbreken van hormonen.

Waar begin je als je je bloedsuikerspiegel wilt stabiliseren? We adviseren de volgende stappen:

1. Eet maximaal één maaltijd per dag met koolhydraten. Bouw rustig af door eerst alleen tijdens je ontbijt koolhydraten te vermijden. Eet bijvoorbeeld een kom kokosyoghurt of volle kwark met fruit, pitten en zaden (of als je de tijd hebt: een gebakken ei met avocado en asperges). Heb je dat onder de knie? Probeer dan ook tijdens de lunch of het avondeten te minderen met koolhydraten. 
2. Vermijd suikers en snelle koolhydraten. Minder met toegevoegde suikers en kies altijd voor langzame koolhydraten (zoals volkorenproducten, zilvervliesrijst of quinoa), omdat die minder impact hebben op je bloedsuikerspiegel. Verkies altijd een stuk fruit boven fruitsappen en smoothies. 
3. Neem drie eetmomenten per dag. Minder ook hier geleidelijk het aantal eetmomenten per dag af naar ontbijt, lunch en avondeten. Minder eetmomenten zorgt voor meer rust in het systeem, waardoor je lichaam weer gevoeliger wordt voor insuline. 

Ook fijn: je zult zien dat dit naast de invloed op overgangsklachten als opvliegers, je gemoedstoestand en energie, ook een positief effect heeft op je gewicht.