Laatst bijgewerkt op: 

PMS of overgang? Hoe je het verschil herkent (en waarom dat belangrijk is)

Leestijd: ca. 6 minuten
Laatst bijgewerkt op: 
Redactie SeeMe-nopause
Auteur:Redactie SeeMe-nopause
Erianys Osepa
Medisch beoordeeld door:Erianys Osepa
A middle-aged woman with grey-white hair wearing grey knitwear, gently touching her head with a peaceful expression. The background is a blurred indoor space, creating a quiet and natural atmosphere.

Inhoudsopgave

Veel vrouwen vinden het lastig om PMS en de overgang van elkaar te onderscheiden – en dat is volkomen begrijpelijk. De klachten lijken vaak op elkaar: een opgeblazen gevoel, emotionele schommelingen, vermoeidheid of slecht slapen. Maar de oorzaak en het verloop zijn verschillend. Als je weet wat er in je lichaam gebeurt, kun je het gericht ondersteunen. De overgang is geen plotselinge omslag, maar een proces dat jaren kan duren.

Steeds dat opgeblazen gevoel, die achtbaan aan emoties. Toen werd het erger. Ik dacht: zit ik misschien in de overgang?
A woman with naturally curly hair wearing a light grey top appears calm and serene, situated in a blurred interior with soft lighting and light-colored walls that create a warm and cozy atmosphere.
Nadia47 jaar

Hoe herken je het verschil tussen PMS en de overgang?

PMS, het premenstrueel syndroom, komt voor in de tweede helft van je cyclus, dus ná de eisprong. Denk aan stemmingswisselingen, hoofdpijn, eetbuien en een onrustig gevoel. De klachten verdwijnen meestal zodra je menstruatie begint. De hormoonveranderingen die daarbij horen, zijn tijdelijk en cyclisch.

De overgang en vooral de perimenopauze, is een langduriger proces. Je lichaam maakt zich klaar om afscheid te nemen van de vruchtbare jaren, en dat gaat gepaard met hormonale schommelingen die niet meer voorspelbaar zijn. Klachten zoals stemmingswisselingen, een opgeblazen gevoel, gevoelige borsten en slecht slapen — herkenbaar van PMS — kunnen op elk moment van de maand optreden en variëren in intensiteit.

De overlap: klachten die op elkaar lijken

Het is niet altijd eenvoudig om te onderscheiden of je klachten te maken hebben met PMS of de overgang. Beide fases gaan gepaard met hormonale schommelingen. Dat maakt het verwarrend – zeker als je lichaam ineens anders reageert dan je gewend bent.

Herken je je in één of meer van deze klachten?

  • Prikkelbaarheid en stemmingswisselingen
  • Vermoeidheid en minder energie
  • Pijnlijke borsten•Slaapproblemen
  • Meer trek in zoet of zout
  • Angstige of depressieve gevoelens
  • Hersenmist (moeite met focussen of helder denken)

Dan is het goed om verder te kijken naar het patroon en de context waarin deze klachten optreden.

Wat veel vrouwen niet weten: zowel PMS als overgangsklachten worden veroorzaakt door een disbalans tussen oestrogeen en progesteron. Alleen verandert bij PMS die balans tijdelijk – bij de overgang is het structureel en progressief.

Daarom is het goed om niet alleen naar de soort klachten te kijken, maar ook naar het patroon waarin ze optreden.

De verschillen tussen PMS en de overgang

  • Tijdstip van klachten
    Bij PMS treden klachten alleen op in de tweede helft van je cyclus. Bij de overgang kunnen klachten de hele maand aanwezig zijn.
  • Menstruatiepatroon
    Bij PMS blijft je menstruatiepatroon meestal regelmatig. In de overgang wordt je cyclus juist onregelmatiger: kortere of langere cycli, of soms gemiste menstruaties.
  • Specifieke klachten
    Opvliegers, nachtzweten en vaginale droogheid zijn typische overgangsklachten — die komen bij PMS meestal niet voor.
  • Hormoonwaarden
    Bij PMS zijn je hormoonwaarden meestal normaal. In de overgang kan het FSH-gehalte verhoogd zijn, iets wat je kunt meten met een bloedtest.
  • Verloop van de klachten
    PMS-klachten verdwijnen vaak na je menstruatie. Bij overgangsklachten kunnen ze blijven aanhouden, zelfs ná de menopauze.
  • Stressgevoeligheid
    Tijdens de overgang neemt je stressgevoeligheid vaak toe, terwijl die bij PMS meestal gelijk blijft.
  • Duur van klachten
    PMS geeft geen verhoogd risico op blijvende klachten. Bij de overgang kunnen sommige klachten — zoals slaapproblemen of stemmingswisselingen — langduriger aanwezig blijven.

Lees meer over deze klachten tijdens de overgang

Sommige klachten – zoals stemmingswisselingen, vermoeidheid en slaapproblemen – komen zowel bij PMS als in de overgang voor. Wil je weten wat jouw lichaam precies probeert te zeggen?

Wist je dit?

Vrouwen die eerder last hadden van PMS hebben vaker intensere overgangsklachten. Het lijkt erop dat hormonale gevoeligheid een rol speelt – je hersenen reageren sterker op schommelingen in oestrogeen en progesteron.

Wat betekenen veranderende klachten bij PMS en de overgang?

Merk je dat:

  • Je emoties grilliger zijn dan normaal?
  • Je cyclus onvoorspelbaarder wordt?
  • Je ineens opvliegers, nachtzweten of een droog gevoel ervaart?
  • Je stress slechter kunt verdragen?
  • Klachten die eerst tijdelijk waren, nu langer aanhouden?

Dan zou het kunnen dat je PMS aan het overgaan is in de perimenopauze. Zeker als je rond of boven de 40 bent, is dit het moment om stil te staan bij de signalen van je lichaam. Het is geen verbeelding – je lichaam laat je weten dat er iets verandert. Misschien zit je wel in een nieuwe hormonale levensfase.

Wat kun je doen bij PMS en overgangsklachten?

Vind herkenning en erkenning
Steeds meer vrouwen delen hun ervaringen over deze overgangsfase. Lees, luister en praat – het helpt om te weten dat je niet alleen bent. In onze blogs vind je herkenbare verhalen en betrouwbare informatie die je kunnen steunen op jouw pad.

Houd een klachtendagboek bij
Noteer je klachten, wanneer ze optreden en hoe lang ze duren. Dit helpt je (en je arts of zorgverlener) om te zien of je klachten hormonaal bepaald zijn, en of er een patroon verandert.

Laat je hormonen testen
Een bloedtest kan inzicht geven in je FSH-niveaus – een hormoon dat stijgt naarmate je dichter bij de menopauze komt. Let op: één enkele test is slechts een momentopname. Meerdere metingen geven een betrouwbaardere indruk van je hormonale fase. Wil je laagdrempelig een eerste indruk krijgen? Overweeg dan de online menopauzetest, waarmee je eenvoudig inzicht krijgt in je hormonale fase. Daarnaast kun je ook kiezen voor de Meno-Check® zelftest , waarmee je thuis je FSH kunt meten. Inclusief twee metingen voor een betrouwbaarder beeld.

Onderzoek je opties
Leefstijl, voeding, supplementen en eventueel hormoontherapie kunnen ondersteuning bieden. Wat bij de een werkt, werkt niet altijd bij de ander – het draait om jouw unieke lijf en situatie.

Verminder stress en ondersteun je zenuwstelsel
Tijdens de overgang reageert je lichaam sterker op stress.

Rust, ademhalingsoefeningen, beweging en slaap zijn essentieel om je balans terug te vinden.

Persoonlijke menopauzezorg, begeleid door artsen

Verlicht je overgangsklachten

Vul een online medische vragenlijst in en ontvang een persoonlijk productadvies van een arts, afgestemd op jouw situatie, voorkeur en gezondheid.  

Of

Luister naar je lichaam tijdens PMS en overgang

Of je nu merkt dat PMS-klachten heftiger worden, of denkt dat de overgang is begonnen: je gevoel klopt vaak. Jij weet wanneer er iets verandert in je lichaam – ook als je omgeving dat niet meteen ziet. Vertrouw op je intuïtie, laat je ondersteunen en blijf nieuwsgierig naar wat je nodig hebt.

Ik dacht dat het gewoon weer PMS was, maar het voelde anders. Nu weet ik dat ik in de overgang zit, en dat heeft me geholpen betere keuzes te maken.
A woman with her hair styled in an updo wearing a light grey knit sweater and delicate jewelry appears natural and poised, standing in a minimalist interior with dry grass decor and a woven lamp, exuding a soft and comfortable elegance.
Sarah45 jaar