Perimenopauze: de eerste fase van de overgang

De perimenopauze is het begin van de overgang. Deze fase start meestal als je menstruatiecyclus verandert. Ook klachten zoals opvliegers, nachtzweten en vaginale droogheid kunnen een eerste teken zijn. Soms merk je dat al, nog voordat je cyclus verandert.

Woman with short light brown hair and teenage girl with curly hair sit on a sofa indoors, smiling at each other in soft daylight
Ik vergeet van alles, voel me opgejaagd, heb weinig energie en soms een piep in m’n oor. Nu ik weet dat het erbij hoort, verklaart dat een hoop.
Alexe46 jaar

Wat is de perimenopauze?

De perimenopauze is de eerste fase van de overgang waarin het lichaam zich voorbereidt op de menopauze (de dag van de laatste menstruatie). Het betekent letterlijk ‘rond de menopauze’. Op welke leeftijd deze periode precies begint, verschilt per vrouw, maar deskundigen zeggen dat je rond 45 jaar in de perimenopauze bent. Ben je jonger dan 40 en vermoed je dat je in de perimenopauze zit? Neem dan contact op met je huisarts.

Gemiddeld duurt deze fase vijf tot zeven jaar, maar dit verschilt per vrouw. Soms maar een paar maanden, soms wel tien jaar.

De perimenopauze start officieel als je menstruatiecyclus duidelijk verandert en stopt als je je laatste menstruatie hebt gehad (de menopauze). Voorafgaand aan de perimenopauze ben je in de premenopauze. Je cyclus is regelmatig, maar in de late premenopauze kunnen al wel subtiele veranderingen in de hormoonspiegels plaatsvinden die kunnen leiden tot (vage) klachten, zoals een onrustige slaap of prikkelbaarheid.

Wil je weten of je in de overgang zit? Krijg direct duidelijkheid.

Hormonale veranderingen tijdens de perimenopauze

In de perimenopauze verandert je hormoonhuishouding sterk. Naast de daling van progesteron (die in de premenopauze al is ingezet) begint nu ook oestrogeen sterk te schommelen met een dalende trend.

Doorgaans daalt progesteron tijdens de perimenopauze sneller dan oestrogeen, waardoor de oestrogeenspiegel relatief hoog blijft in verhouding tot progesteron. Dit kan leiden tot een oestrogeendominantie, die veel klachten veroorzaakt.

Je menstruaties worden in de jaren naar de menopauze toe steeds minder frequent. De aanmaak van oestrogeen volgt op den duur hetzelfde patroon als progesteron en wordt steeds minder, tot de eierstokken stoppen met de aanmaak van beide hormonen.

Als je menstruatie vervolgens een jaar is uitgebleven, kun je met terugwerkende kracht zeggen dat je een jaar geleden de menopauze hebt gehad. Je lichaam komt daarna in de postmenopauze. De eierstokken maken dan geen progesteron en oestrogeen meer aan en je hormoonniveaus zijn constant laag.

Welke klachten horen bij de perimenopauze?

De eerste klachten die je van de overgang kunt merken, beginnen doorgaans vrij mild en nemen toe naarmate je verder in de perimenopauze komt. Een veranderende menstruatiecyclus is het eerste, duidelijke teken dat je in de perimenopauze bent. Ook opvliegers en een droge vagina kunnen wijzen op de overgang. Ervaar je andere, subtiele klachten, maar is je cyclus nog niet veranderd? Dan zit je in de premenopauze.

Klachten die je in de perimenopauze kunt ervaren:

  • Veranderende cyclus (menstruaties kunnen korter, langer, of juist heviger zijn)
  • Opvliegers en nachtzweten (hevige warmte-aanvallen, vaak gepaard met zweten en rood worden)
  • Moeite met in slaap vallen of doorslapen
  • Stemmingsklachten
  • Stress
  • Droge vagina en andere slijmvliezen
  • Gewichtstoename
  • Hartkloppingen
  • Gewrichts- en spierklachten
  • Weinig energie
  • Verminderde concentratie
  • Vergeetachtigheid
  • Urineverlies
  • Minder zin in seks

Wanneer begint de postmenopauze?

Gemiddeld stopt je menstruatie rond je 51ste. De dag van je laatste menstruatie heet de menopauze. Daarna begint de postmenopauze. Aan je cyclus kun je merken dat de postmenopauze eraan komt; je menstruaties worden in de jaren naar de menopauze toe steeds minder frequent.

Persoonlijke menopauzezorg, begeleid door artsen

Een persoonlijk productadvies voor je overgangsklachten

Wat kun je doen tegen overgangsklachten?

Wat kun je doen als je klachten hebt in de perimenopauze? En waar begin je als je extra steun nodig hebt?

Wat kun je doen met leefstijl en voeding?

Naarmate je ouder wordt en de oestrogeenspiegel daalt, vergroot de kans op botontkalking, spier- en gewrichtsklachten (en artrose) en hart- en vaatziekten. Door gezond te leven kun je dit risico verkleinen. Ook tonen studies aan dat gezonde voeding en een evenwichtige leefstijl invloed hebben op de klachten die je tijdens de overgang ervaart.

Dat maakt het belangrijk om tijdens de perimenopauze je voeding en leefstijl onder de loep te nemen en aanpassingen te maken waar nodig. Specialisten zeggen niet voor niets: tot je 40ste zorgt je lichaam voor jou, daarna wil jij voor je lichaam zorgen.

Focus op gezonde voeding (dagelijks verse groenten en fruit, voldoende vezels, gezonde vetten, eiwitten en complexe koolhydraten), genoeg beweging (minimaal 30 minuten per dag en twee keer per week krachttraining), genoeg ontspanning (je hebt het in deze fase simpelweg harder nodig) en een goede nachtrust (slaap beïnvloedt je algehele welzijn).

Man with short brown hair wearing a light medical coat, smiling indoors with wooden shelves and a plant in the background
Dr. Erik KnauffGynaecoloog
Op dit moment worden veel vrouwen in de overgang naar mijn mening onderbehandeld. En dat is zonde, want er is zoveel mogelijk.

Medische ondersteuning en hormoontherapie

Soms is er meer ondersteuning nodig. Hormoontherapie helpt schommelingen in je hormonen te stabiliseren. Daardoor nemen klachten vaak af. Wil of kan je geen hormonen gebruiken? Dan zijn er ook hormoonvrije behandelingen die overgangsklachten kunnen aanpakken.

Kunnen supplementen helpen?

Vitaminen en mineralen kunnen bijdragen aan een gezonde hormoonhuishouding. Ondanks dat wetenschappelijk bewijs over de claims nog beperkt is, kan een supplement bij tekorten of specifieke klachten ondersteuning bieden. Veel hormoontherapeuten adviseren supplementen zoals vitamine D, omega 3, magnesium en een compleet vitaminen- en mineralencomplex.

Ook kun je je lichaam gericht ondersteunen. Denk aan Ultimate Calm bij slaapproblemen, alpha liponzuur bij gewichtstoename en weinig energie of een natuurlijke kruidenmix die speciaal is ontwikkeld voor vrouwen met hormonale klachten.

Persoonlijke menopauzezorg, begeleid door artsen

Verlicht je overgangsklachten

Vul een online medische vragenlijst in en ontvang een persoonlijk productadvies van een arts, afgestemd op jouw situatie, voorkeur en gezondheid.  

Of

FAQ

Wanneer begint de perimenopauze?
Wat zijn de eerste klachten van de perimenopauze?
Wat zijn de meest voorkomende klachten in de perimenopauze?
Kan ik nog zwanger worden in de perimenopauze?
Hoe weet je of je in de overgang bent?
Wat is het verschil tussen de perimenopauze en de menopauze?