Angst of nerveus voelen

Veel vrouwen merken tijdens de overgang mentale onrust, zoals nervositeit of angst zonder duidelijke oorzaak. Hormonale schommelingen maken je gevoeliger voor stress, mentale onrust en zelfs paniekaanvallen. Wat gebeurt er in je lichaam? En hoe vind je weer rust?

A woman expresses a sense of visible anxiety and deep concern, resting her head in her hands while wearing a light gray knit sweater. Her worried posture creates a poignant contrast with the bright, cozy background featuring white cabinets and a golden chandelier, highlighting a moment of vulnerability amidst a comfortable domestic setting.

In het kort

  • De afnemende hormoonspiegels hebben invloed op de aanmaak van het stresshormoon cortisol. Daardoor kun je je angstig of nerveus voelen.
  • Ook andere overgangsklachten, zoals opvliegers, slaapproblemen en vermoeidheid, kunnen je emotionele welzijn beïnvloeden. Net zoals de vele veranderingen die in deze fase van je leven kunnen spelen, denk aan puberende kinderen of de zorg voor ouders.
  • We zien dan ook vaak dat vrouwen meer spanning en angst ervaren als hun overgangsklachten heviger zijn.
  • Er zijn verschillende behandelingen die kunnen helpen om angstige en nerveuze gevoelens te verminderen. Ook supplementen kunnen je lichaam ondersteuning bieden.
Ik voelde me soms zo paniekerig, alsof ik elk moment in huilen uit kon barsten. Alles overviel me.
Woman on a pale blue sofa in a light green shirt, sitting calmly with hands in her lap in bright natural light.
Marlène47 jaar

Wat gebeurt er in je lichaam?

Hormonale veranderingen tijdens de overgang kunnen je vatbaarder maken voor mentale onrust, angst en nerveuze gevoelens. De fluctuerende oestrogeenspiegel beïnvloedt mogelijk de werking van de gelukshormonen serotonine en dopamine in je brein, waardoor je je angstig, somber of gespannen kunt voelen.

Daarnaast kan de afnemende progesteronspiegel invloed hebben op je emotionele stabiliteit. Progesteron heeft een kalmerende en rustgevende werking op het zenuwstelsel. Als de balans verstoort raakt, kunnen gevoelens van angst of onrust toenemen. Daardoor kun je je nerveus voelen, paniekerig voelen of ongegronde angsten hebben, zoals hypochondrie (bang zijn dat je een ziekte of aandoening hebt).

Ook kan het cortisolniveau in het lichaam toenemen door de schommelingen in de geslachtshormonen. Daardoor kun je je meer gespannen voelen, wat overgangsklachten kan verergeren, maar je ook nerveus of angstig kan maken. Ook zonder dat daar een directe oorzaak voor is.

Onderzoek wijst uit dat 10 tot 25 procent van de vrouwen in de overgang last heeft van mentale onrust en angst. Ook blijkt dat vrouwen meer spanning en angst ervaren als hun overgangsklachten heviger zijn.

Tijdens de perimenopauze komen deze gevoelens het meest voor. Na de menopauze vinden de lagere hormoonspiegels een nieuw evenwicht. Veel vrouwen geven aan zich dan emotioneel stabieler te voelen.

Woman on a pale blue sofa in a light green shirt, sitting calmly with hands in her lap in bright natural light.

Andere oorzaken

Hormoonschommelingen tijdens de overgang kunnen een rol spelen bij mentale klachten en stemmingswisselingen, maar het hoeft niet de (enige) oorzaak te zijn. Ook andere klachten van de overgang, zoals (nachtelijke) opvliegers, slaapproblemen en vermoeidheid, kunnen je emotionele welzijn beïnvloeden.

Bovendien is de kans groot dat er in deze fase van je leven veel verandert, denk aan kinderen die in de puberteit zitten, de zorg voor ouders, nieuwe mogelijkheden op werk, veranderingen in je relatie en een lichaam dat verandert. Al die omstandigheden laten je niet koud. Je kan sneller je ‘max’ bereiken en onrustig of nerveus worden. Dit emotionele aspect wordt soms onderschat, maar heeft veel invloed op hoe je je voelt.

Tenslotte kan stress een rol spelen. Als je veel stress hebt, geven je bijnieren de voorkeur aan de aanmaak van het stresshormoon cortisol boven de aanmaak van het geslachtshormoon progesteron. Zo ontstaat er een vicieuze cirkel: je hebt stress, je maakt meer cortisol en minder progesteron aan en de stress neemt toe.

Welke mentale klachten kun je tijdens de overgang ervaren?

  • Prikkelbaarheid
  • Somberheid
  • Angstige gevoelens
  • Hopeloosheid
  • Verminderde concentratie
  • Weinig energie
  • Weinig motivatie
  • Stemmingswisselingen
  • Onrustige gevoelens
  • Chagrijnig of ontevreden
  • Onzekere gevoelens
  • Huilbuien
  • Paniek(aanvallen)
  • Jezelf niet meer zijn
  • Moeite met (in)slapen

Persoonlijke menopauzezorg, begeleid door artsen

Een persoonlijk productadvies voor je overgangsklachten

Welke behandeling kan helpen?

Er zijn verschillende manieren om overgangsklachten effectief aan te pakken. Je hoeft er niet mee te blijven lopen. Je kunt je lichaam op een natuurlijke manier ondersteunen met gezonde voeding, voldoende beweging en rust. Daarnaast kunnen supplementen, medicatie en hormoontherapie (HST) helpen. Hieronder vind je verschillende opties om angst en nerveuze gevoelens te verminderen.

Voeding en leefstijl: de basis op orde

Hormonale veranderingen kunnen invloed hebben op onder meer je energieniveau, slaap, spijsvertering en stofwisseling. Gezonde voeding, voldoende beweging en rust helpen om klachten te voorkomen of te verlichten. Kleine aanpassingen kunnen al een verschil maken.

Gebruik je medicijnen of supplementen? Dan ondersteunt een gezonde leefstijl je lichaam bij de opname van voedingsstoffen en het verwerken van medicijnen. Dat komt de werking van supplementen en medicatie ten goede. Wat deskundigen adviseren bij hartkloppingen:

  • Verminder stress. Tijdens de overgang ben je gevoeliger voor stress. Dat maakt het belangrijk om meer rust in te lassen. Je hebt het nu eenmaal meer nodig. Doe dit op een manier die bij je past, zoals ademhalingsoefeningen, yoga, lezen of wandelen in de natuur.
  • Beweeg voldoende. Lichaamsbeweging heeft een positieve invloed op je stemming. Het bevordert de afgifte van neurotransmitters en endorfines, waardoor onrust, angst en nervositeit afnemen.
  • Stabiliseer je bloedsuikerspiegel. Een bloedsuikerspiegel die piekt en daalt, heeft invloed op je humeur en kan je onrustig maken. Het helpt om minder snelle koolhydraten te eten (wit brood, koek, cake, etc.) en tien minuten te bewegen na het eten.
  • Eet vezelrijke voeding. Een gevarieerd microbioom (de verzameling van onder meer bacteriën en schimmels in je darmen) heeft een positief effect op je stemming. Eet gevarieerd en vezelrijk. Denk aan groenten, fruit, volle granen, noten en peulvruchten.
  • Eet voldoende eiwitten. Bijvoorbeeld uit vlees, vis, pitten, zaden, eieren en peulvruchten. Eiwitten stimuleren de aanmaak van de neurotransmitters dopamine en serotonine die bijdragen aan een goede stemming. Gemiddeld heb je 0,83 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht per dag nodig. Weeg je 75 kilo, dan wil je dus 62 gram eiwit per dag eten.
  • Slaap voldoende. Een slechte nachtrust kan gevoelens van angst verergeren.
  • Minder of stop met cafeïne en alcohol. Zowel cafeïne als alcohol hebben invloed op je zenuwstelsel en kunnen angstige gevoelens versterken.
  • Praat erover. Het lucht vaak op om je zorgen met vrienden, familie of een professional te delen. Therapie kan je helpen om gevoelens van angst beter te begrijpen en ermee om te gaan.
  • Zorg voor voldoende vitamine D. Vitamine D ondersteunt de aanmaak van serotonine, wat helpt bij het reguleren van je stemming en stressniveau. Een tekort kan bijdragen aan stemmingswisselingen, angst en nervositeit.

Hormoontherapie

Het aanvullen van de hormonen die tijdens de overgang afnemen, is de meest effectieve behandeling voor diverse overgangsklachten. Zo werkt hormoontherapie (HST) direct tegen vasomotore klachten (zoals opvliegers en nachtzweten) en tegen vaginale klachten (zoals droogheid). Daarnaast kan HST soms (indirect) andere klachten verminderen, zoals slaapproblemen, concentratiestoornissen en je angstig of nerveus voelen.

HST is niet voor iedereen de eerste keuze. Een arts bekijkt zorgvuldig of deze behandeling past bij jouw gezondheid en klachten.

Supplementen

Tijdens de overgang verandert onder andere de manier waarop je lichaam energie aanmaakt, spieren opbouwt en de huid herstelt. Je kunt deze processen op een natuurlijke manier ondersteunen met hoogwaardige supplementen. Magnesium, vitamine D en omega-3 zijn aan te raden voor elke vrouw in de overgang. Supplementen kunnen zich ook op specifieke klachten richten, zoals opvliegers, slecht slapen en angstige of nerveuze gevoelens.

De werking van supplementen kan per persoon verschillen. Dat hangt onder andere af van je leefstijl en je gezondheid. Ook de kwaliteit van het product bepaalt hoe goed het werkt. Kies daarom voor hoogwaardige supplementen, zonder onnodige vulstoffen.

Persoonlijke menopauzezorg, begeleid door artsen

Verlicht je overgangsklachten

Vul een online medische vragenlijst in en ontvang een persoonlijk productadvies van een arts, afgestemd op jouw situatie, voorkeur en gezondheid.  

Of

FAQ

Waarom ben ik plotseling zo angstig tijdens de overgang?
Hoe kom ik van mijn paniekaanvallen af?
Kan hormoontherapie helpen bij mentale klachten in de overgang?