Artritis

• Tijdens de overgang dalen en schommelen de hormoonspiegels. Dat kun je merken aan je gewrichten, spieren of botten.
• De afname van oestrogeen lijkt de je gevoeliger te maken voor ontstekingen. Dat kan zorgen voor stijve en gevoelige gewrichten. Ook de verminderde aanmaak van collageen lijkt een rol te spelen.
• Artritis is een verzamelnaam voor onder andere artrose en reumatoïde artritis (RA). Bij artrose raakt je kraakbeen beschadigd. RA is een auto-immuunziekte.
• Veel vrouwen hebben gewrichtsklachten, zoals stijfheid of pijn. Dat is niet altijd artritis. Vrouwen in de postmenopauze hebben meer kans op reumatoïde artritis (RA).
• Een gezonde leefstijl en supplementen kunnen helpen om minder last te hebben van je klachten. Verder zijn er verschillende behandelingen die kunnen helpen.

Enkele onderzoeken laten zien dat de daling van oestrogeen mogelijk bijdraagt aan een verhoogd risico op artritis. Oestrogeen helpt gewrichten sterk en soepel te blijven. Tijdens de overgang dalen de hormoonspiegels, waardoor kraakbeen dunner wordt en slijmvliezen droger worden. Dit kan leiden tot pijn, stijfheid en soms ontstekingen. Ook kan bestaande artritis verergeren.

Onderzoekers denken ook dat een daling van oestrogeen de aanmaak van collageen kan verminderen. Daardoor kunnen de gewrichten minder soepel en stevig worden. Er is echter nog geen bewijs dat dit leidt tot schade aan de gewrichten.

Artritis is een verzamelnaam voor onder andere artrose en reumatoïde artritis (RA). Bij artrose raakt je kraakbeen beschadigd. Dat kan het hele gewricht aantasten en veranderingen in het bot veroorzaken. Ook kunnen de bindweefsels die het gewricht bij elkaar houden verslechteren. RA is een auto-immuunziekte. Je immuunsysteem valt je gewrichten aan en veroorzaakt ontstekingen. Vrouwen ervaren vaak zwelling en pijn in en rond de gewrichten. Je kunt artritis krijgen in handen, voeten, heupen, knieën, en/of de rug.

Vrouwen in de postmenopauze hebben mogelijk 35 procent meer kans op reumatoïde artritis (RA). Bij vrouwen die al artritis hebben, kunnen de klachten verergeren. Het verband tussen artritis en de overgang wordt door onderzoekers nog niet helemaal begrepen. De rol van hormonale veranderingen wordt serieus genomen, maar de samenhang wordt nog onderzocht.

Naast de overgang zijn er andere mogelijke oorzaken van artritis:

• Erfelijkheid speelt een rol, maar dat betekent niet dat je de aandoening zeker krijgt. Omgevingsfactoren spelen ook mee.
• Blessures aan het gewricht.
• Auto-immuunziekten.
• Darmproblemen, zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa.
• Infecties, bijvoorbeeld de ziekte van Lyme, kunnen artritis uitlokken.
• Bij bepaalde beroepen kan artrose eerder optreden door herhaalde kniebuigingen en hurken.
• Chronische stress kan het immuunsysteem beïnvloeden waardoor het lichaam gevoeliger wordt voor ontstekingen.
• Weinig beweging, roken, overgewicht en alcoholgebruik verhogen het risico op artritis.

Veel vrouwen met artritis hebben gezwollen, stijve of pijnlijke gewrichten, vooral in de ochtend. Ook neemt hun bewegingsbereik af. Verder herken je artritis aan:

• Warmte en roodheid rond het gewricht
• Vermoeidheid of weinig energie
• Verminderde eetlust
• Lichte koorts
• Soms lichte bloedarmoede bij langdurige ontstekingen, vooral bij reumatoïde artritis (RA).

Heb je klachten of worden klachten erger? Praat erover met je (huis)arts.

Er zijn verschillende manieren om artritis effectief aan te pakken. Je hoeft er niet mee te leren leven. Je kunt je lichaam op een natuurlijke manier ondersteunen met gezonde voeding, voldoende beweging en rust. Daarnaast zijn er supplementen, medicijnen en hormoontherapie (HST) die kunnen helpen.

Als je hormoonhuishouding tijdens de overgang verandert, kan dat invloed hebben op onder meer je energieniveau, slaap, spijsvertering en stofwisseling. Gezonde voeding, voldoende beweging en rust helpen om klachten te voorkomen of verlichten. Kleine aanpassingen kunnen al verschil maken in hoe je je voelt.

Bij gebruik van medicijnen of supplementen ondersteunt een evenwichtige leefstijl je lichaam bij de opname van voedingsstoffen en het verwerken van medicijnen. Hierdoor zijn supplementen en medicatie effectiever. Wat deskundigen adviseren bij artritis:

• Een mediterraans dieet werkt ontstekingsremmend. Dat houdt in: veel groente, fruit, vette vis, olijfolie, noten en zaden. Eet ook volkoren granen als je dit goed verdraagt.
• Bewerkte voeding, suiker, frisdrank, transvetten en veel alcohol kunnen ontstekingsprocessen verergeren.
• Roken is een grote risicofactor voor artritis. Rook je? Probeer te stoppen.
• Overgewicht belast de gewrichten. Dat kan je gevoeliger maken voor ontstekingen. Zelfs een beetje afvallen kan gewrichtsklachten al verminderen.
• Beweeg regelmatig. Dat is goed voor je algehele gezondheid.
• Verminder stress. Doe dingen waar je rustig van wordt, zoals mindfulness of wandelen in de natuur.
• Slaap voldoende om je lichaam en geest te laten herstellen.
• Omega 3, vitamine D en calcium kunnen bijdragen aan gezonde botten en gewrichten. Overleg met je arts of een supplement kan helpen.

Het aanvullen van de hormonen die door de overgang afnemen, is de meest effectieve behandeling voor diverse overgangsklachten. Zo werkt hormoontherapie (HST) direct tegen vasomotore klachten, zoals opvliegers en nachtzweten. En tegen vaginale klachten, zoals droogheid. Daarnaast kan HST soms (indirect) verbetering geven op andere klachten zoals slaapproblemen, concentratiestoornissen en artritis.

HST is niet voor iedereen de eerste keuze. Een arts bekijkt altijd zorgvuldig of deze behandeling past bij jouw gezondheid en klachten.

Veel vrouwen weten niet dat er naast hormoontherapie bewezen effectieve hormoonvrije medicatie is om overgangsklachten te verlichten. Waar hormoontherapie meerdere klachten tegelijk kan verminderen, werkt hormoonvrije medicatie vaak specifiek op één klacht. Denk aan bepaalde antidepressiva (SNRI’s) bij opvliegers, ontstekingsremmers bij gewrichtspijn of maagzuurremmers bij brandend maagzuur.

Hormoonvrije medicatie wordt altijd voorgeschreven door een arts. Het kan een goede keuze zijn voor wie geen hormoontherapie wil of kan gebruiken. Ze werken rechtstreeks op de klacht, zonder invloed te hebben op je hormoonhuishouding. Zo kun je gericht je klachten verlichten en je lichaam ondersteunen.

Tijdens de overgang verandert onder andere de manier waarop je lichaam energie aanmaakt, spieren opbouwt en de huid herstelt. Je kunt je lichaam bij deze processen op een natuurlijke manier ondersteunen met hoogwaardige supplementen. Magnesium, vitamine D en omega-3 zijn aan te raden voor elke vrouw in de overgang.

De werking van supplementen hangt onder andere af van je leefstijl en je gezondheid, en kan per persoon verschillen. Ook de kwaliteit van het product bepaalt hoe goed het werkt. Kies daarom voor hoogwaardige supplementen, zonder onnodige vulstoffen.