Auto-immuunziekte

Veel vrouwen in de overgang krijgen klachten, zoals stemmingswisselingen, slecht slapen of een droge huid. Maar wanneer komen de klachten door de overgang en wanneer speelt er iets anders? De klachten van auto-immuunziekten lijken op overgangsklachten. Hierdoor kun je signalen over het hoofd zien.

A woman with silver-gray short hair sitting on a light brown sofa, wearing a light brown knit sweater with her hands placed gently on her chest. She radiates a sense of tranquility and composure, her serene expression reflecting the peaceful and cozy atmosphere of the warmly lit interior.

In het kort

  • Tijdens de overgang daalt oestrogeen, waardoor het immuunsysteem actiever kan worden. Bestaande of verborgen auto-immuunziekten kunnen daardoor opvlammen.
  • Veelvoorkomende auto-immuunziekten zijn reumatoïde artritis, lupus, Hashimoto, coeliakie, MS, psoriasis en ziekte van Crohn/Colitis Ulcerosa.
  • Klachten van de overgang en auto-immuunziekten kunnen op elkaar lijken, zoals vermoeidheid, spier- en gewrichtspijn, slaapproblemen, stemmingswisselingen en droge huid.
  • Een auto-immuunziekte is niet te genezen, maar een gezonde leefstijl en supplementen kunnen helpen om klachten te verlichten. Soms kan hormoontherapie een optie zijn.
Ik kreeg klachten, maar ik vertrouwde het niet. Het leek op meer dan alleen overgangsklachten.
Woman with short white curls in a beige cardigan sitting on a sofa, hand near her chest with a concerned expression.
Sarah47 jaar

Wat gebeurt er in je lichaam?

Oestrogeen beïnvloedt het immuunsysteem en remt normaal gesproken ontstekingsprocessen in het lichaam af. Als oestrogeen tijdens de overgang daalt, kan je immuunsysteem actiever worden. Ook andere lichamelijke veranderingen kunnen daaraan bijdragen.

Deze hormonale veranderingen kunnen een verborgen auto-immuunziekte zichtbaar maken of een bestaande ziekte verergeren. Bij auto-immuunziekten valt je immuunsysteem delen van het eigen lichaam aan. Goedwerkende cellen worden bijvoorbeeld opgeruimd, terwijl deze cellen een goede werking van het orgaan ondersteunen. Bij andere ziekten kunnen er ontstekingen ontstaan bij het opruimen van overbodige cellen. Een oestrogeendaling kan leiden tot een verhoogde activiteit van het immuunsysteem. Heb je een verborgen of bestaande auto-immuunziekte? Dan kan het zich ineens (of heftiger) uiten.

Soms komen vrouwen er in de overgang achter dat ze een auto-immuunziekten hebben, zoals reumatoïde artritis, lupus of Hashimoto. Ook kunnen klachten verergeren. Dat kan ook mentaal zwaar zijn.

Woman with dark curly hair in a gray knit sweater, looking calmly at the camera in warm soft light.

Welke auto-immuunziekten zijn er?

Er zijn minstens 80 auto-immuunziekten bekend. Waarschijnlijk zijn er nog meer varianten die we nog niet kennen. Uit onderzoek blijkt dat 10 procent van de bevolking één of meerdere auto-immuunziekten heeft. Wie er één heeft, loopt ook meer risico op een tweede of derde ziekte. De meest voorkomende auto-immuunziekten zijn:

  • Coeliakie: ontsteking van het darmslijmvlies door gluten.
  • Reumatoïde artritis (RA): aantasting van de gewrichten.
  • Psoriasis: huidziekte met rode plekken en witte schilfers.
  • Multiple sclerose (MS): aantasting van het centraal zenuwstelsel (hersenen en ruggenmerg).
  • Ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa: chronische ontstekingen in het spijsverteringsstelsel.
  • Diabetes type 1: eigen lichaam valt insulineproducerende cellen in de alvleesklier aan.
  • Hashimoto: ontsteking van de schildklier.

Klachten van auto-immunziekten of de overgang?

Veel vrouwen krijgen last van klachten in de overgang. Maar wanneer komen de klachten door de overgang en wanneer speelt er iets anders? Veel klachten van auto-immuunziekten lijken op overgangsklachten. Hierdoor kun je signalen missen of toeschrijven aan de overgang (of juist andersom). Overlappende klachten zijn:

Heb je een of meerdere klachten die ineens erger worden? Of worden ze niet beter door gezonder te leven of andere behandelingen? Maak een afspraak met je (huis)arts om te onderzoeken wat de oorzaak is.

Persoonlijke menopauzezorg, begeleid door artsen

Een persoonlijk productadvies voor je overgangsklachten

Welke behandeling kan helpen?

Er zijn verschillende manieren om auto-immuunziekten effectief aan te pakken. Je hoeft er niet mee te leren leven. Je kunt je lichaam op een natuurlijke manier ondersteunen met gezonde voeding, voldoende beweging en rust. Daarnaast kunnen supplementen helpen.

Voeding en leefstijl: de basis op orde

Als je hormoonhuishouding tijdens de overgang verandert, kan dat invloed hebben op onder meer je energieniveau, slaap, spijsvertering en stofwisseling. Gezonde voeding, voldoende beweging en rust helpen om klachten te voorkomen of verlichten. Een auto-immuunziekte is niet te genezen, maar kleine aanpassingen kunnen mogelijk verschil maken in hoe je je voelt.

Bij gebruik van medicijnen of supplementen ondersteunt een evenwichtige leefstijl je lichaam bij de opname van voedingsstoffen en het verwerken van medicijnen. Hierdoor zijn supplementen en medicatie effectiever. Wat deskundigen adviseren bij auto-immuunziekten:

  • Eet ontstekingsremmende voeding, zoals groenten en producten met omega-3. Bewerkte voeding en veel suiker kunnen klachten verergeren.
  • Zorg goed voor je darmen door gevarieerd te eten. Groenten, fruit en noten helpen de goede bacteriën. Ongeveer 80% van je immuunsysteem zit in de darmen. Dat maakt het belangrijk er goed voor te zorgen
  • Regelmatige, milde beweging kan helpen tegen stijfheid en vermoeidheid.
  • Een goede nachtrust is belangrijk voor je immuunsysteem. Heb je slaapproblemen, bespreek dan mogelijke oplossingen met je arts.
  • Chronische stress verstoort je immuunsysteem. Ademhalingsoefeningen, duidelijke grenzen en luisteren naar je lichaam helpen om rust te bewaren.
  • Blijven je klachten aanhouden? Of vertrouw je het niet? Bespreek met een arts om verder onderzoek te doen. Het help om voor het bezoek een klachtendagboek bij te houden (schrijf patronen, triggers en de ernst van de klacht op) en je vragen op te schrijven. Je kunt ook een verwijzing naar een specialist vragen.

Hormoontherapie

Het aanvullen van de hormonen die door de overgang afnemen, is de meest effectieve behandeling voor diverse overgangsklachten. Zo werkt hormoontherapie (HST) direct tegen vasomotore klachten, zoals opvliegers en nachtzweten. En tegen vaginale klachten, zoals droogheid. Daarnaast kan HST soms (indirect) verbetering geven op andere overgangsklachten zoals slaapproblemen en concentratiestoornissen. Mogelijk helpt het ook bij auto-immuunziekten.

HST is niet voor iedereen de eerste keuze. Een arts bekijkt altijd zorgvuldig of deze behandeling past bij jouw gezondheid en klachten.

Supplementen

Tijdens de overgang verandert onder andere de manier waarop je lichaam energie aanmaakt, spieren opbouwt en de huid herstelt. Je kunt je lichaam bij deze processen op een natuurlijke manier ondersteunen met hoogwaardige supplementen. Magnesium, vitamine D en omega-3 zijn aan te raden voor elke vrouw in de overgang.

De werking van supplementen hangt onder andere af van je leefstijl en je gezondheid, en kan per persoon verschillen. Ook de kwaliteit van het product bepaalt hoe goed het werkt. Kies daarom voor hoogwaardige supplementen, zonder onnodige vulstoffen.

Persoonlijke menopauzezorg, begeleid door artsen

Verlicht je overgangsklachten

Vul een online medische vragenlijst in en ontvang een persoonlijk productadvies van een arts, afgestemd op jouw situatie, voorkeur en gezondheid.  

Of