Droge en jeukende ogen

• Tot wel 80 procent van de vrouwen in de overgang heeft last van droge ogen of andere oogklachten.
• Tijdens de overgang dalen oestrogeen en progesteron, waardoor de traanfilm minder goed werkt. Dit kan leiden tot droge, geïrriteerde ogen, wazig zicht en moeite met scherpstellen.
• Oestrogeen beïnvloedt ook de elasticiteit van het hoornvlies en de huid rond de ogen, waardoor oogleden sneller rood, branderig of gevoelig worden.
• Andere factoren zoals ouderdom, medicatie, allergieën, huidziekten of lenzen kunnen oogproblemen verergeren.
• Droge ogen kun je direct verlichten met oogdruppels. Ook een gezonde leefstijl speelt een belangrijk rol. Supplementen kunnen daarbij ondersteunen.

Hormonen zijn boodschappers die je organen vertellen wat ze moeten doen. Ze geven via het bloed signalen aan alle delen van je lichaam, waaronder je ogen. Voor goed zicht hebben je ogen traanvocht nodig. Door te knipperen wordt het traanvocht dun en gelijkmatig verdeeld over het oog. Dit noemen we de traanfilm: het beschermt het oog en houdt het glad en vochtig.

De geslachtshormonen oestrogeen en progesteron beïnvloeden de slijmvliezen en de productie van traanvocht en andere onderdelen van de traanfilm. Tijdens de overgang schommelen en dalen deze hormonen, waardoor je ogen droog, geïrriteerd of pijnlijk kunnen worden, wazig zicht kunnen geven en scherpstellen moeilijker kan zijn.

Ook wordt gedacht dat oestrogeen een rol speelt bij de elasticiteit van het hoornvlies. Dat bepaalt hoe het licht in je ogen valt. Als oestrogeen afneemt, kan je zicht vertroebelen. Ook kun je andere veranderingen in scherpte opmerken.

Tenslotte verhoogt tijdens de overgang het risico op ontstoken oogleden (blefaritis) en oogeczeem. Oestrogeen stimuleert de collageenaanmaak. Als dat afneemt, wordt de huid rond de ogen dunner en gevoeliger. Daardoor worden je oogleden sneller rood, branderig of plakkerig, ga je overmatig tranen of ben je gevoeliger voor licht.

Tot wel 80 procent van de vrouwen in de overgang heeft last van droge ogen of andere oogklachten. Ook blijkt dat vrouwen vaker last hebben van droge ogen dan mannen. Dat is deels te wijten is aan de hormonale veranderingen. Opticiens zien dan ook vooral vrouwen rond de 40 tot 50 jaar met oogklachten. Hoe verder je in de overgang bent, hoe lager de oestrogeenspiegels en hoe groter de kans op oogproblemen. Wanneer en in welke mate je klachten ervaart, verschilt per vrouw.

Naast de hormonale veranderingen kan ook ouderdom een rol spelen bij oogklachten. Daarnaast kunnen medicatie, allergieën, huidziekten (zoals eczeem) en het gebruik van lenzen je ooggezondheid beïnvloeden. Een schildklieraandoening (de ziekte van Graves) kan verschillende oogklachten veroorzaken.

• Droog oppervlakte van de ogen
• Brandend of stekend gevoel
• Rode ogen
• Wazig zicht
• Slijm in de ooghoeken
• Tranende ogen (als reactie op de droogte of irritatie), die weer tot extra droogheid leiden.

Slijmvliezen komen niet alleen in je ogen voor. Ook in je mond, neus, keel, longen en vagina. Deze kunnen droger worden tijdens de overgang. Lees meer over vaginale droogheid.

Er zijn verschillende manieren om droge en jeukende ogen effectief aan te pakken. Je hoeft er niet mee te leren leven. Je kunt je lichaam op een natuurlijke manier ondersteunen met gezonde voeding, voldoende beweging en rust. Daarnaast zijn er supplementen en kan hormoontherapie (HST) mogelijk helpen.

Als je hormoonhuishouding tijdens de overgang verandert, kan dat invloed hebben op onder meer je energieniveau, slaap, spijsvertering en stofwisseling. Gezonde voeding, voldoende beweging en rust helpen om klachten te voorkomen of verlichten. Kleine aanpassingen kunnen al verschil maken in hoe je je voelt.

Bij gebruik van medicijnen of supplementen ondersteunt een evenwichtige leefstijl je lichaam bij de opname van voedingsstoffen en het verwerken van medicijnen. Hierdoor zijn supplementen en medicatie effectiever. Wat deskundigen adviseren bij droge en jeukende ogen:

• Behandel droge ogen met oogdruppels of kunsttranen. Het is een tijdelijke oplossing, maar ze geven snel verlichting. Laat je ogen ook testen als je merkt dat je zicht achteruitgaat.
• Eet gezond en gevarieerd. Uit onderzoek blijkt dat vooral zeaxanthine, luteïne, omega 3, vitamine C, E en zink goed zijn voor de ogen. Dat vind je o.a. in fruit, groene bladgroenten, broccoli, zoete aardappel, noten en zaden.
• Drink voldoende water of kruidenthee om je lichaam en ogen gehydrateerd te houden. Minder met alcohol, dat kan uitdroging juist verergeren.
• Zorg voor voldoende omega 3. Deskundigen vermoeden dat een goede balans tussen omega 3 en omega 6 goed is voor gezonde ogen. Te veel omega 6 (bijvoorbeeld uit plantaardige oliën) kan de cellen minder flexibel maken. Daardoor kunnen ze hun werk minder goed doen Eet daarom vette vis, lijnzaad en noten, of overweeg een omega 3-supplement.
• Vermijd droge omgevingen. Zorg voor frisse lucht in huis en gebruik eventueel een luchtbevochtiger. Vermijd de airco, föhn en een hoge verwarming. Droge wind kan je ogen irriteren; een goede zonnebril kan helpen.
• Stop met roken. Roken kan oogklachten verergeren. Nicotine en andere chemicaliën in sigaretten of vapes kunnen je ogen droger maken, irriteren en wazig zicht geven.

Het aanvullen van de hormonen die door de overgang afnemen, is de meest effectieve behandeling voor diverse overgangsklachten. Zo werkt hormoontherapie (HST) direct tegen vasomotore klachten, zoals opvliegers en nachtzweten. En tegen vaginale klachten, zoals droogheid. Daarnaast kan HST soms (indirect) verbetering geven op andere klachten zoals slaapproblemen, concentratiestoornissen en droge en jeukende ogen.

HST is niet voor iedereen de eerste keuze. Een arts bekijkt altijd zorgvuldig of deze behandeling past bij jouw gezondheid en klachten.

Tijdens de overgang verandert onder andere de manier waarop je lichaam energie aanmaakt, spieren opbouwt en de huid herstelt. Je kunt deze processen op een natuurlijke manier ondersteunen met hoogwaardige supplementen. Magnesium, vitamine D en omega-3 zijn aan te raden voor elke vrouw in de overgang. Supplementen kunnen zich ook op specifieke klachten richten zoals opvliegers, slecht slapen en droge en jeukende ogen.

De werking van supplementen kan per persoon verschillen. Dat hangt onder andere af van je leefstijl en je gezondheid. Ook de kwaliteit van het product bepaalt hoe goed het werkt. Kies daarom voor hoogwaardige supplementen, zonder onnodige vulstoffen.