Veel vrouwen komen aan tijdens de overgang, ook zonder veranderingen in voeding of leefstijl. Ongeveer 60 tot 70 procent merkt gewichtstoename. Hormonale veranderingen spelen hierbij een rol. Dat kan invloed hebben op hoe je je voelt en naar jezelf kijkt.
Ik blijf maar aankomen, ik heb nu al drie maten kleding in mijn kast hangen.
Tijdens de overgang verandert de aanmaak van hormonen in het lichaam. De eierstokken produceren geleidelijk minder progesteron en oestrogeen. In de eerste fase van de overgang daalt progesteron vaak sneller dan oestrogeen. Daardoor kan er een situatie ontstaan waarin oestrogeen relatief overheerst. Dit wordt ook wel oestrogeendominantie genoemd.
Oestrogeen speelt een rol bij vetopslag. Wanneer oestrogeen relatief overheerst ten opzichte van progesteron, kan dit invloed hebben op de vetopslag in het lichaam. Dat kan een rol spelen bij gewichtstoename in deze fase, meestal in combinatie met andere factoren zoals leefstijl en veranderingen in lichaamssamenstelling.
Daarnaast verandert de plek waar vet wordt opgeslagen. Door de daling van oestrogeen (oestradiol) verschuift vetopslag vaker van heupen en dijen naar de buik. Buikvet kan hierbij een rol spelen: vetweefsel kan uit testosteron nieuwe oestrogenen aanmaken en zo bijdragen aan het opvangen van hormonale schommelingen.
Later in de overgang daalt het oestrogeenniveau verder. Dit kan samenhangen met verlies van spiermassa. Omdat spierweefsel meer energie verbruikt dan vetweefsel, kan het dagelijkse energieverbruik daardoor afnemen. Als het eetpatroon gelijk blijft, kan dit bijdragen aan verdere gewichtstoename.
Veel vrouwen ervaren tijdens deze periode meerdere overgangsklachten tegelijk. Gewichtstoename kan samengaan met klachten zoals slecht slapen, stijve of pijnlijke gewrichten en een opgejaagd gevoel.
Gewichtstoename tijdens de overgang heeft niet alleen te maken met veranderingen in oestrogeen en progesteron. Ook andere hormonen spelen een rol. Door hormonale schommelingen kan het lichaam minder gevoelig worden voor insuline, het hormoon dat suikers uit voeding helpt opnemen en omzetten in energie.
Wanneer insuline minder effectief werkt, blijft er meer suiker in het bloed aanwezig. Het lichaam slaat deze overtollige energie makkelijker op als vet. Dit kan ervoor zorgen dat je aankomt, terwijl afvallen juist lastiger wordt, ook als je je leefstijl niet aanpast.
Daarnaast beïnvloedt de daling van oestrogeen de werking van leptine. Leptine is betrokken bij het reguleren van het honger- en verzadigingsgevoel. Bij lagere leptinespiegels krijgt het lichaam minder duidelijke signalen dat het genoeg heeft gegeten. Daardoor kan de eetlust toenemen en wordt het moeilijker om op tijd te stoppen met eten.
Deze combinatie van een verminderde insulinegevoeligheid en een verstoord verzadigingsgevoel kan ertoe leiden dat gewichtstoename in de overgang hardnekkig is en niet eenvoudig verdwijnt.
Naast veranderingen in de geslachtshormonen kunnen ook andere processen in het lichaam bijdragen aan gewichtstoename tijdens de overgang. Zo kan de werking van de schildklier vertragen. De schildklier speelt een belangrijke rol bij het regelen van de stofwisseling. Wanneer deze langzamer werkt, verbruikt het lichaam minder energie, wat gewichtstoename kan bevorderen. Bij vrouwen die al een vertraagde schildklier hebben, kunnen klachten in deze periode sterker worden.
Hormonale schommelingen hebben daarnaast invloed op stemming en energie. Wie zich minder goed voelt of langdurig vermoeid is, kan eerder geneigd zijn om suikerrijke of koolhydraatrijke voeding te kiezen. Ook een verstoorde nachtrust speelt hierbij een rol. Bij onvoldoende slaap neemt de behoefte aan snelle energie toe, wat kan leiden tot extra eetmomenten.
Stress is een andere factor die gewichtstoename kan beïnvloeden. Tijdens periodes van stress maakt het lichaam meer cortisol aan. Dit hormoon heeft invloed op de bloedsuikerspiegel en kan de opslag van vet bevorderen. Tegelijkertijd raakt het lichaam minder gericht op rust en herstel, processen die juist belangrijk zijn voor een gezonde stofwisseling.
Er zijn verschillende manieren om gewichtstoename tijdens de overgang aan te pakken. Leefstijlaanpassingen vormen daarbij altijd de basis. Met gezonde voeding, voldoende beweging en rust ondersteun je het lichaam op een natuurlijke manier. Wanneer veranderingen in leefstijl onvoldoende effect hebben, kunnen aanvullende opties worden overwogen. Supplementen kunnen ondersteunend zijn, maar bieden op zichzelf geen oplossing voor gewichtsverlies. Afslankmedicatie kan een behandeloptie zijn, met name wanneer leefstijlaanpassingen of andere behandelingen onvoldoende resultaat geven.
Veranderingen in de hormoonhuishouding tijdens de overgang kunnen invloed hebben op onder andere energieniveau, slaap, spijsvertering en stofwisseling. Gezonde voeding, voldoende beweging en rust vormen daarom de basis bij het omgaan met gewichtstoename. Ook wanneer aanvullende behandelingen worden ingezet, blijft leefstijl een belangrijk onderdeel.
Een evenwichtige leefstijl ondersteunt het lichaam bij het verwerken van voeding, supplementen en eventuele medicatie. Kleine, consistente aanpassingen kunnen bijdragen aan een stabieler gewicht en meer grip op lichamelijke veranderingen.
Wat kan helpen bij gewichtstoename:
Wanneer leefstijlaanpassingen en supplementen onvoldoende effect hebben, kan afslankmedicatie een aanvullende behandeloptie zijn. Deze medicatie is beschikbaar in verschillende vormen, zoals capsules die dagelijks worden ingenomen of injecties die periodiek worden toegediend. De werking verschilt per middel en richt zich op verschillende processen die betrokken zijn bij gewichtstoename.
Er zijn medicijnen die invloed hebben op je bloedsuiker, hongergevoel en verzadiging. Deze middelen bevatten een stof die lijkt op een lichaamseigen hormoon en zorgen ervoor dat je sneller een vol gevoel krijgt en minder honger ervaart. Ook verlaat voedsel je maag langzamer, waardoor je langer verzadigd blijft.
Daarnaast bestaan er medicijnen die de opname van vetten uit voeding gedeeltelijk beperken. Deze middelen verminderen de hoeveelheid vet die via de darm wordt opgenomen.
Afslankmedicatie wordt altijd ingezet als onderdeel van een bredere aanpak en onder begeleiding van een arts.
Minder koolhydraten, meer proteïne en meer krachttraining, dat is mijn recept. Ik zit weer zoveel beter in m’n vel en ben wat kilo’s kwijt.
Supplementen zijn geen middelen om af te vallen, maar kunnen wel een ondersteunende rol spelen bij het omgaan met gewichtstoename tijdens de overgang. Met name wanneer er sprake is van tekorten of overgangsklachten, kunnen bepaalde voedingsstoffen helpen om het lichaam beter te ondersteunen.
Zo kan magnesium bijdragen aan het verminderen van vermoeidheid en ondersteunen vitamine D en omega-3-vetzuren het behoud van spiermassa en een gezonde stofwisseling. Ook B-vitamines spelen een rol in het energiemetabolisme. Door deze processen te ondersteunen, kunnen supplementen indirect bijdragen aan meer grip op gewicht.
Het effect van supplementen verschilt per persoon en hangt onder andere samen met leefstijl en gezondheid. Ook de kwaliteit van het product bepaalt hoe goed het werkt. Kies daarom voor hoogwaardige supplementen, zonder onnodige vulstoffen.
Een persoonlijk productadvies voor je overgangsklachten
Gewichtstoename staat zelden op zichzelf. Veel vrouwen merken dat meerdere overgangsklachten tegelijk optreden. Deze klachten kunnen elkaar versterken en invloed hebben op hoe je je voelt, zowel lichamelijk als mentaal.
