Hoofdpijn

• Veel vrouwen herkennen hormonale hoofdpijn al van de menstruatiecyclus, zoals migraine-achtige aanvallen of eenzijdige, bonzende hoofdpijn. Tijdens de overgang kunnen deze klachten verergeren.
• Ongeveer 60 tot 70 procent van de vrouwen heeft tijdens deze levensfase regelmatig last van hoofdpijn.
• Hoofdpijn kan verschillen in soort, frequentie en intensiteit. Sommige vrouwen hebben ook nekpijn, misselijkheid of een licht gevoel in het hoofd.
• Deze klachten kunnen invloed hebben op het dagelijks leven, zoals werken, slapen of ontspannen.
• Bij veel vrouwen nemen de klachten na de overgang (in de postmenopauze) af, wanneer de hormoonspiegels een nieuwe balans vinden. Dit verschilt per persoon.
• Houdt de hoofdpijn aan, verergert deze of verandert het karakter van de pijn, raadpleeg dan een arts om andere oorzaken uit te sluiten.

Hoofdpijn tijdens de overgang hangt vaak samen met veranderingen in de hormoonhuishouding. Net zoals tijdens de menstruatiecyclus kunnen schommelingen in hormonen hoofdpijnklachten uitlokken of versterken.

Oestrogeen speelt hierbij een belangrijke rol. Dit hormoon heeft invloed op de bloedvaten en zenuwen in het hoofd. Als de oestrogeenspiegel plots stijgt of daalt, kan dit leiden tot hoofdpijn. Vooral schommelingen in oestrogeen ten opzichte van progesteron lijken hierbij een rol te spelen.

Tijdens de overgang worden deze hormoonschommelingen sterker en onvoorspelbaarder. Hierdoor kunnen hoofdpijnklachten vaker optreden of veranderen van karakter. Sommige vrouwen krijgen voor het eerst last van hormonale hoofdpijn, terwijl bij anderen bestaande klachten verergeren.

Daarnaast kunnen andere overgangsklachten, zoals slecht slapen en opvliegers, de gevoeligheid voor hoofdpijn vergroten. Ook stress en een verhoogde bloeddruk kunnen bijdragen aan het ontstaan of aanhouden van hoofdpijnklachten.

Bij een deel van de vrouwen krijgt de hoofdpijn in deze periode een migraineachtig karakter. Dit komt doordat oestrogeen invloed heeft op de zenuwbanen en bloedvaten in het hoofd. De pijn kan dan eenzijdig en bonzend zijn en samengaan met misselijkheid of gevoeligheid voor licht en geluid. Had je vóór de overgang al migraine, dan kunnen de klachten in deze fase tijdelijk heviger zijn.

Niet alle hoofdpijn tijdens de overgang is direct hormonaal te verklaren. Ook externe en lichamelijke factoren kunnen een rol spelen.

Zo kunnen het overslaan van maaltijden, uitdroging of een lage bloedsuikerspiegel hoofdpijn uitlokken. Ook bepaalde voedingsmiddelen, zoals alcohol, cafeïne of zoetstoffen, kunnen bij sommige vrouwen klachten verergeren.

Daarnaast kan een verkeerde houding, bijvoorbeeld bij langdurig werken achter een laptop of telefoon, leiden tot spanning in nek en schouders. Dit kan spanningshoofdpijn veroorzaken of bestaande klachten versterken.

Tot slot kunnen allergieën, weersveranderingen of het gebruik van bepaalde medicijnen bijdragen aan hoofdpijn.

Elke vrouw ervaart hoofdpijn tijdens de overgang anders. Sommige vrouwen krijgen in deze fase voor het eerst last van hoofdpijn, terwijl bij anderen bestaande klachten veranderen of heviger worden. Ongeveer één op de drie vrouwen met overgangsklachten heeft ook migraine.

Er bestaan verschillende vormen van hoofdpijn. De meest voorkomende is spanningshoofdpijn. Hierbij voelt de pijn vaak dof en drukkend aan, meestal aan beide kanten van het hoofd. De klachten kunnen samenhangen met gespannen nek- en schouderspieren.

Migraine is een andere vorm van hoofdpijn en verloopt vaak heftiger. De pijn is meestal eenzijdig en bonzend en kan samengaan met misselijkheid, overgeven en gevoeligheid voor licht of geluid. Tijdens de overgang kunnen migraineklachten verergeren, vooral bij vrouwen die vóór de overgang al migraine hadden.

Clusterhoofdpijn komt minder vaak voor bij vrouwen. Deze vorm van hoofdpijn wordt gekenmerkt door een hevige, stekende pijn aan één kant van het hoofd, vaak rond het oog.

Twijfel je of je te maken hebt met migraine of een andere vorm van hoofdpijn, of veranderen je klachten plotseling? Neem dan contact op met een arts voor advies.

Er zijn verschillende manieren om overgangsklachten, waaronder hoofdpijn, te behandelen. Je kunt je lichaam op een natuurlijke manier ondersteunen met gezonde voeding, voldoende beweging en rust. Daarnaast zijn er supplementen, medicijnen en hormoontherapie (HST) die kunnen helpen.

Als je hormoonhuishouding tijdens de overgang verandert, kan dat invloed hebben op onder meer je energieniveau, slaap, spijsvertering en stofwisseling. Gezonde voeding, voldoende beweging en rust helpen om klachten te voorkomen of verlichten. Kleine aanpassingen kunnen al verschil maken in hoe je je voelt.

Bij gebruik van medicijnen of supplementen ondersteunt een evenwichtige leefstijl je lichaam bij de opname van voedingsstoffen en het verwerken van medicijnen. Hierdoor zijn supplementen en medicatie effectiever. Wat deskundigen adviseren bij hoofdpijn:

• Onderzoek patronen met een hoofdpijndagboek. Door bij te houden wanneer de hoofdpijn optreedt, wat voor soort pijn het is en wat je daarvoor hebt gegeten of gedaan, kun je mogelijke triggers herkennen. Denk aan stress, bepaalde voedingsmiddelen, overmatig koffiegebruik, alcohol of zoetstoffen.
• Gezonde voeding vormt een belangrijke basis. Een evenwichtig dieet met veel groente en fruit in verschillende kleuren helpt je lichaam om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen.
• Ondersteun je lichaam met supplementen zoals magnesium, Q10 en omega-3. Onderzoek laat zien dat vrouwen met hormonale hoofdpijn vaker een tekort aan magnesium hebben. Omega-3-vetzuren zijn belangrijk voor de gezondheid van de hersenen. Q10 wordt in verband gebracht met een afname van de frequentie en ernst van hoofdpijn.
• Zorg voor een stabiele bloedsuikerspiegel. Schommelingen in de bloedsuiker kunnen hoofdpijn uitlokken. Eet regelmatig en kies voor vezelrijke maaltijden, met name uit groente, fruit, volkorenproducten en peulvruchten.
• Drink voldoende water. Uitdroging kan hoofdpijn verergeren. Probeer verspreid over de dag voldoende te drinken, bijvoorbeeld minimaal anderhalve tot twee liter per dag.
• Beweeg dagelijks. Lichaamsbeweging stimuleert de aanmaak van endorfines, die kunnen bijdragen aan pijnverlichting en het verminderen van stress.
• Zorg voor voldoende slaap en ontspanning. Ontspannings- en ademhalingsoefeningen kunnen helpen bij hoofdpijn en bijbehorende nekpijn. Ook wandelen in de buitenlucht of een warm bad kan helpen om spanning los te laten.
• Gebruik warmte of koude bij pijn. Afhankelijk van wat prettig aanvoelt, kan een warmtekussen in de nek of een koud kompres op het voorhoofd verlichting geven.
• Medicatie kan ondersteuning bieden. Bij aanhoudende of hevige klachten kunnen pijnstillers worden ingezet. Voor sommige vrouwen kan hormoontherapie helpen om hoofdpijnklachten, waaronder migraineachtige aanvallen, te verminderen.

Veel vrouwen weten niet dat er naast hormoontherapie bewezen effectieve hormoonvrije medicatie is om overgangsklachten te verlichten. Waar hormoontherapie meerdere klachten tegelijk kan verminderen, werkt hormoonvrije medicatie vaak specifiek op één klacht. Denk aan bepaalde antidepressiva (SNRI’s) bij opvliegers, ontstekingsremmers bij gewrichtspijn of maagzuurremmers bij brandend maagzuur.

Hormoonvrije medicatie wordt altijd voorgeschreven door een arts. Het kan een goede keuze zijn voor wie geen hormoontherapie wil of kan gebruiken. Ze werken rechtstreeks op de klacht, zonder invloed te hebben op je hormoonhuishouding. Zo kun je gericht je klachten verlichten en je lichaam ondersteunen.

Tijdens de overgang verandert onder andere de manier waarop je lichaam energie aanmaakt, spieren opbouwt en de huid herstelt. Je kunt je lichaam bij deze processen op een natuurlijke manier ondersteunen met hoogwaardige supplementen. Magnesium, vitamine D en omega-3 zijn aan te raden voor elke vrouw in de overgang.

De werking van supplementen hangt onder andere af van je leefstijl en je gezondheid, en kan per persoon verschillen. Ook de kwaliteit van het product bepaalt hoe goed het werkt. Kies daarom voor hoogwaardige supplementen, zonder onnodige vulstoffen.