Kruipend gevoel op de huid

• Ongeveer 20 procent van de vrouwen in de overgang ervaart een kruipend gevoel op de huid, vooral in de perimenopauze.
• Het gevoel wordt ook wel formicatie genoemd: een kruipende, jeukende of tintelende sensatie zonder zichtbare oorzaak.
• Dalende oestrogeenspiegels kunnen het zenuwstelsel en de huid gevoeliger maken.
• De klachten kunnen invloed hebben op slaap, stemming en dagelijks functioneren.
• Inzicht in de oorzaak helpt om te bepalen welke ondersteuning mogelijk is, zoals aanpassingen in leefstijl, huidverzorging of medische begeleiding.

In de overgang veranderen je hormoonspiegels. Dalende oestrogeenniveaus kunnen het zenuwstelsel en de gezondheid van de huid beïnvloeden. Oestrogeen speelt een belangrijke rol in de zenuwfunctie van je lichaam. Een daling van dit hormoon kan de zenuwuiteinden overgevoelig maken. Hierdoor kan het lijken alsof er iets op je huid kruipt, terwijl dat niet is: formicatie. Andere symptomen kunnen zijn:

• Periodes van jeuk, soms ernstig;
• Een branderig of prikkend gevoel;
• Pijntjes op verschillende plekken van je lichaam;
• Vermoeidheid;
• Stemmingswisselingen;
• De drang om te krabben, terwijl er geen uitslag of insecten op de huid zijn;
• Huidirritatie door overmatig krabben.

Formicatie kan veel invloed hebben op je dagelijks leven. Het kan je slaap verstoren en gevoelens van onrust of angst geven. Bespreek deze klachten met je arts, zeker als ze regelmatig terugkomen, verergeren of samengaan met andere symptomen.

Krijg je daarnaast last van kortademigheid, hartkloppingen of andere hartgerelateerde klachten? Neem dan direct contact op met je huisarts of de huisartsenpost.

Naast de overgang kan een kruipend gevoel op de huid ook veroorzaakt worden door:

• Zenuwgerelateerde oorzaken, zoals fibromyalgie, beknelde zenuwen of zenuwen die verkeerde signalen afgeven. Ook een tekort aan vitamine B12 kan zenuwen gevoeliger maken of zelfs beschadigen.
• Stress, spanning of een slaaptekort, waardoor het zenuwstelsel overbelast kan raken. Dit kan leiden tot tintelingen, jeuk of gekriebel, vaak in combinatie met ‘vage’ klachten.
• Onbehandelde aandoeningen, zoals de ziekte van Lyme, de ziekte van Parkinson en diabetische neuropathie (zenuwbeschadiging door diabetes). Deze aandoeningen veroorzaken niet direct formicatie, maar kunnen wel vergelijkbare klachten geven, zoals tintelingen of een kruipend gevoel op de huid.
• Medicatie of het stoppen met medicatie kan dit soort gevoelens veroorzaken, doordat je zenuwstelsel zich aanpast.
• Huidfactoren: bij kou, droge lucht, een droge huid of door ouder worden, wordt de huid gevoeliger. Dermatologische aandoeningen, zoals eczeem, schurft of huidinfecties, kunnen ook leiden tot een kruipend gevoel op de huid.

Een kruipend gevoel op de huid kan veel impact hebben. Je kunt de klachten niet altijd voorkomen, maar er zijn wel manieren om je lichaam te ondersteunen en de klachten te verminderen. Denk aan aanpassingen in voeding, leefstijl en huidverzorging. Ook ondersteunende supplementen kunnen een rol spelen.

Veranderingen in de hormoonhuishouding kunnen invloed hebben op onder meer je energieniveau, slaap, spijsvertering en stofwisseling. Gezonde voeding, voldoende beweging en rust helpen om klachten te voorkomen of verlichten. Kleine aanpassingen kunnen al verschil maken in hoe je je voelt.

Gebruik je medicijnen of supplementen? Dan ondersteunt een gezonde leefstijl je lichaam bij de opname van voedingsstoffen en het verwerken van medicijnen. Dat komt de werking van supplementen en medicatie ten goede. Wat deskundigen adviseren bij een kruipend gevoel op de huid:

Er zijn manieren om de klachten te verlichten, onder andere met aanpassingen in voeding en leefstijl. Ook medische ondersteuning kan soms helpen, daarover later meer. Zorg vooral goed voor je huid:

• Gebruik een zachte hydraterende bodylotion;
• Producten met alcohol of parfum kunnen de huid extra irriteren;
• Douche met lauwwarm water en korter (heet water droogt de huid uit);
• Draag luchtige kleding van natuurlijke materialen.

Stress en spanning pak je aan met ademhalingsoefeningen, meditatie of yoga. Dit kan je zenuwstelsel tot rust brengen. Zorg goed voor jezelf en plan dagelijks een moment van ontspanning in. Alleen voor jou of met een naaste als dat je ontspanning geeft. Wandelen, muziek luisteren of tuinieren kan al helpen. Pieker je veel? Schrijf je gedachten dan eens op.

Zorg ook voor een goede slaap. Een vaste bedtijd, een koele en donkere slaapkamer en een rustgevend avondritueel kunnen helpen. Probeer je schermtijd voor het slapengaan te beperken om de aanmaak van melatonine te bevorderen.

Met voeding en leefstijl kun je ook je klachten verminderen en je algehele gezondheid ondersteunen:

• Gezond, onbewerkt en gevarieerd eten helpt om je immuunsysteem én je huid, te ondersteunen.
• Beweeg voldoende. Dit stimuleert de bloedcirculatie, waardoor zuurstof en voedingsstoffen beter bij de zenuwen komen. Beweging stimuleert ook de aanmaak van endorfines. Dit kalmeert het zenuwstelsel, wat kan bijdragen aan minder jeuk, tintelingen of irritatie van de huid.
• Alcohol en cafeïne kunnen het zenuwstelsel prikkelen. Met water zit je altijd goed.

Tijdens de overgang verandert onder andere de manier waarop je lichaam energie aanmaakt, spieren opbouwt en de huid herstelt. Je kunt je lichaam bij deze processen op een natuurlijke manier ondersteunen met hoogwaardige supplementen. Magnesium, vitamine D en omega-3 zijn aan te raden voor elke vrouw in de overgang.

De werking van supplementen hangt onder andere af van je leefstijl en je gezondheid, en kan per persoon verschillen. Ook de kwaliteit van het product bepaalt hoe goed het werkt. Kies daarom voor hoogwaardige supplementen, zonder onnodige vulstoffen.