Mondbranden

• Bij mondbranden heb je een pijnlijk en branderig gevoel in de mond of op de tong. Dat kan gelukkig geen kwaad, maar je kunt er wel veel last van hebben.
• Ook kun je last hebben van een droge mond of veranderingen in je smaak en reukvermogen.
• Door de dalende oestrogeenspiegel, kan de kwaliteit van speeksel afnemen. Je mondslijmvlies kan dunner en kwetsbaarder worden. Je kunt dan een branderig gevoel in de mond of op de tong ervaren.
• Er zijn verschillende medicijnen die je klachten kunnen verhelpen. Ook speelt een gezonde leefstijl en goede mondhygiëne een rol bij het voorkomen en verminderen van mondbranden.

Het speeksel in je mond heeft een belangrijke functie. Het helpt onder andere bij de vertering van het eten en bevat enzymen die de juiste bacteriën in je mond beschermen en de slechte bacteriën doden. Hoewel de precieze oorzaak van mondbranden nog niet bekend is, hebben schommelende hormoonspiegels tijdens de overgang mogelijk invloed op het speeksel.

Oestrogeen speelt een rol bij de speekselproductie en gezonde slijmvliezen in de mond. Als de oestrogeenspiegel daalt, kunnen de slijmvliezen droger en gevoeliger worden. Je hebt minder speeksel en daarmee neemt de natuurlijke bescherming van de mond af. Dat kan de mond gevoeliger maken en mogelijk bijdragen aan mondbranden. Experts vermoeden ook dat het branderige gevoel in de mond of op de tong kan worden veroorzaakt door beschadigde zenuwen in de mond die smaak en pijn controleren.

Vrouwen van middelbare leeftijd hebben vaker last van mondbranden dan mannen in dezelfde leeftijdsgroep. Onderzoekers vermoeden dat hormonale veranderingen hierbij een rol spelen, maar de precieze oorzaak is nog niet bekend. Mondbranden kan vervelend en zelfs stressvol zijn. Eten, praten en slapen kan lastig zijn door je klachten. Dat kan je angstig of somber maken.

Ook stress, een slechte nachtrust of onderliggende aandoeningen (zoals diabetes of schildklierproblemen) kunnen een rol spelen. Andere overgangsklachten kunnen het brandende gevoel in je mond wellicht verergeren. Ook kan mondbranden een bijwerking zijn van medicijnen. Spreek altijd een huisarts of tandarts om eventuele andere medische aandoeningen uit te sluiten.

Wat je kunt merken bij mondbranden:

• Pijnlijk en branderig gevoel in de mondholte, keel en/of op de tong.
• Jeuk, een kriebelend gevoel en/of steken in de mondholte.
• Rode plekken in de mond en slijmvliezen of op de lippen.
• Groeven in de tong.
• Droge mond en vreemde smaak in de mond.
• Het ontstaan van goedaardige slijmvliesafwijkingen. Soms kunnen er blaasjes of aften optreden. Die wijzen meestal op een andere onderliggende oorzaak, zoals een infectie.
• Meestal heb je in de ochtend weinig klachten. Later op de dag nemen de klachten toe.

Mondbranden kan geen kwaad voor je gezondheid, maar het is wel vervelend. Het kan maanden duren, maar ook weer plotseling verdwijnen. Er zijn verschillende manieren om mondbranden effectief aan te pakken. Je hoeft er niet mee te leren leven. Je kunt je lichaam op een natuurlijke manier ondersteunen met gezonde voeding, voldoende beweging en rust. Daarnaast zijn er supplementen en medicijnen die kunnen helpen.

Als je hormoonhuishouding tijdens de overgang verandert, kan dat invloed hebben op onder meer je energieniveau, slaap, spijsvertering en stofwisseling. Gezonde voeding, voldoende beweging en rust helpen om klachten te voorkomen of verlichten. Kleine aanpassingen kunnen al verschil maken in hoe je je voelt.

Bij gebruik van medicijnen of supplementen ondersteunt een evenwichtige leefstijl je lichaam bij de opname van voedingsstoffen en het verwerken van medicijnen. Hierdoor zijn supplementen en medicatie effectiever. Wat deskundigen adviseren bij mondbranden:

• Vermijd zure voedingsmiddelen, sterke kruiden, koffie, suiker en alcohol. Deze producten kunnen je klachten verergeren.
• Krik je weerstand op door gevarieerd en gezond te eten en genoeg water te drinken. Ook regelmatige beweging is goed voor je immuunsysteem en stimuleert de doorbloeding.
• Los een beetje zout op in water en spoel je mond na het tandenpoetsen in de ochtend. Dit vermindert mogelijk de slechte bacteriën in de mond.
• Ga regelmatig naar de tandarts en zorg voor een goede mondhygiëne. Bespreek met je tandarts welke producten de speekselproductie ondersteunen en welke tandpasta je het beste kunt gebruiken.
• Suikervrije kauwgom of zuigen op ijsblokjes kunnen tijdelijk verlichting bieden.
• Sommige zalven kunnen de pijn verlichten. Overleg dit met je huisarts.
• Heb je veel last van je klachten of zie je vreemde of geïrriteerde plekjes in je mond? Maak een afspraak bij je huisarts. Die kan testen of er een andere medische oorzaak is, zoals een schimmelinfectie.

Veel vrouwen weten niet dat er bewezen effectieve hormoonvrije medicatie is om overgangsklachten te verlichten. Waar hormoontherapie meerdere klachten tegelijk kan verminderen, werkt hormoonvrije medicatie vaak specifiek op één klacht. Denk aan bepaalde antidepressiva (SNRI’s) bij opvliegers, ontstekingsremmers bij gewrichtspijn of maagzuurremmers bij brandend maagzuur.

Hormoonvrije medicatie wordt altijd voorgeschreven door een arts. Het kan een goede keuze zijn voor wie geen hormoontherapie wil of kan gebruiken. Ze werken rechtstreeks op de klacht, zonder invloed te hebben op je hormoonhuishouding. Zo kun je gericht je klachten verlichten en je lichaam ondersteunen.

Tijdens de overgang verandert onder andere de manier waarop je lichaam energie aanmaakt, spieren opbouwt en de huid herstelt. Je kunt deze processen op een natuurlijke manier ondersteunen met hoogwaardige supplementen. Magnesium, vitamine D en omega-3 zijn aan te raden voor elke vrouw in de overgang. Supplementen kunnen zich ook op specifieke klachten richten zoals opvliegers, slecht slapen en mondbranden.

De werking van supplementen kan per persoon verschillen. Dat hangt onder andere af van je leefstijl en je gezondheid. Ook de kwaliteit van het product bepaalt hoe goed het werkt. Kies daarom voor hoogwaardige supplementen, zonder onnodige vulstoffen.