Opgezette schildklier

Tijdens de overgang kunnen klachten als slecht slapen, zweten of haaruitval optreden. Vaak worden deze gezien als typische overgangsklachten, maar soms speelt ook de schildklier een rol. Merk je een pijnlijke of opgezette schildklier in je hals? Dan is het goed om te weten wat dit kan betekenen en wanneer je actie moet ondernemen.

Woman in an off-white knit sweater holding her neck in warm indoor light.

In het kort

  • Klachten van een schildklieraandoening, zoals gewichtstoename, vermoeidheid en haaruitval, lijken sterk op overgangsklachten en worden daardoor vaak als normaal beschouwd.
  • Wanneer een schildklieraandoening niet wordt herkend of behandeld, kunnen deze klachten in de loop van de tijd verergeren.
  • Een pijnlijke of opgezette schildklier hoort niet vanzelf bij de overgang en is een reden om contact op te nemen met een arts.
  • Met een bloedtest kan worden vastgesteld of de schildklier te veel of te weinig hormonen aanmaakt.
  • Zodra de schildklierhormonen weer in balans zijn, neemt de zwelling meestal af en kunnen ook andere klachten verminderen.
Ik dacht dat mijn vermoeidheid gewoon bij de overgang hoorde. Pas na een bloedtest bleek dat mijn schildklier te traag werkte. Sinds de behandeling voel ik me weer mezelf.
A middle-aged woman with curly gray hair, wearing a brown jacket paired with a grey scarf and gold stud earrings, poses with a composed and calm demeanor. She projects a sense of quiet elegance and dignity, illuminated by soft lighting against an indoor background featuring a light wall and a dark wooden door frame.
Ines58 jaar

Wat gebeurt er in je lichaam?

Maar wat gebeurt er precies in het lichaam als de schildklier hard of opgezet is? Bij een schildklieroveractiviteit (of een te snelle schildklier) produceert de schildklier te veel hormonen. Dit leidt tot groei van het schildklierweefsel, waardoor je schildklier opzet.

Bij een schildklieronderactiviteit (of een te trage schildklier) maakt de schildklier te weinig hormonen aan. Ook dan kan een zwelling ontstaan in het onderste halsgebied. Die zwelling wordt ook wel struma of krop genoemd.

Close-up side view of a woman’s neck with fingers resting on it in warm sunlight.

Directe oorzaken

De schildklier bevindt zich aan de voorkant van de hals en is een orgaan dat schildklierhormonen, zoals thyroxine (T4) en trijoodthyronine (T3), maakt. Deze hormonen reguleren onder andere je stofwisseling, het cardiovasculaire systeem en je lichaamstemperatuur.

Merk je tijdens de overgang een pijnlijke, opgezette of harde schildklier op? Het is goed om te weten dat dat geen direct symptoom van de overgang is, aangezien de zwelling niet wordt veroorzaakt door de afnemende geslachtshormonen oestrogeen en progesteron. In plaats daarvan is de directe oorzaak meestal een over- of onderactiviteit van de schildklier.

Een schildklieronderfunctie treedt op wanneer de schildklier te weinig schildklierhormonen produceert, wat de stofwisseling vertraagt en symptomen zoals gewichtstoename, vermoeidheid en gevoeligheid voor kou kan veroorzaken. Er is sprake van een overactiviteit als de schildklier te veel schildklierhormonen produceert, wat de stofwisseling versnelt en symptomen zoals gewichtsverlies, nervositeit en hartkloppingen veroorzaakt.

Indirecte oorzaken

De hormonale schommelingen van oestrogeen en progesteron tijdens de overgang kunnen een indirecte oorzaak zijn van jouw schildklierproblemen of deze verergeren. Sommige studies suggereren dat zowel progesteron als oestrogeen de werking van schildklierhormonen kunnen beïnvloeden. De schildklier produceert het schildklierhormoon T4 dat moet worden omgezet in het actieve hormoon T3 om te functioneren. Progesteron ondersteunt bij de omzetting van het hormoon. Daarnaast kan een afname van oestrogeen de hoeveelheid vrij T4 in het bloed beïnvloeden.

Andere indirecte oorzaken van een zwelling of vergroting van de schildklier als gevolg van een over- of onderproductie van schildklierhormonen zijn: een tekort of overschot aan voedingsstoffen (zoals jodium of selenium), een schildklierontsteking (thyreoïditis) en gebruik van bepaalde medicatie. Om de juiste behandeling te vinden, is het dus belangrijk om de indirecte oorzaak van jouw schildklierproblemen vast te stellen.

De overgang bij schildklierpatiënten

Er zijn aanwijzingen dat de klachten tijdens de overgang bij mensen met een schildklieraandoening ernstiger zijn. Ook vrouwen bij wie de schildkliermedicatie niet optimaal is ingesteld, kunnen vanwege de wederzijdse beïnvloeding van hormonen tijdens de overgang vaker en hevigere klachten hebben.

Om de overgang zo goed mogelijk door te komen, is het belangrijk om dit goed met je arts te bespreken. Bespreek openlijk jouw overgangsklachten met de arts en laat regelmatig jouw schildklierwaarden controleren om de medicatie optimaal in te stellen.

Persoonlijke menopauzezorg, begeleid door artsen

Een persoonlijk productadvies voor je overgangsklachten

Welke behandeling kan helpen?

Er zijn manieren om je lichaam te ondersteunen wanneer je last hebt van een opgezette schildklier. Met gezonde voeding, voldoende beweging en rust kun je je algehele gezondheid ondersteunen en bijdragen aan hoe je je voelt.

Bij deze klacht zijn behandelingen echter alleen mogelijk na medisch onderzoek. Een opgezette schildklier is geen overgangsklacht op zichzelf, maar een signaal dat er mogelijk iets speelt met de schildklierfunctie. Daarom is het belangrijk dat eerst wordt vastgesteld wat de oorzaak is, bijvoorbeeld met bloedonderzoek. Pas daarna kan worden bepaald welke behandeling passend is. Voeding, leefstijl en supplementen kunnen hierbij ondersteunend zijn, maar vervangen geen medische diagnose of behandeling.

Voeding en leefstijl: de basis op orde

Als je hormoonhuishouding tijdens de overgang verandert, kan dat invloed hebben op onder meer je energieniveau, slaap, spijsvertering en stofwisseling. Gezonde voeding, voldoende beweging en rust helpen om klachten te voorkomen of verlichten. Kleine aanpassingen kunnen al verschil maken in hoe je je voelt.

Gebruik je medicijnen of supplementen? Dan ondersteunt een gezonde leefstijl je lichaam bij de opname van voedingsstoffen en het verwerken van medicijnen. Dat komt de werking van supplementen en medicatie ten goede. Wat deskundigen adviseren bij een opgezette schildklier:

Als je een opgezette schildklier hebt en vermoedt dat er iets mis is, is het belangrijk om naar de dokter te gaan en de nodige tests te laten uitvoeren. De behandeling is afhankelijk van jouw schildklierfunctie. Bij een te snelle schildklier worden medicijnen voorgeschreven die de hormoonproductie van de schildklier reguleren. Bij een trage schildklier worden schildklierhormoonpreparaten gebruikt om het hormonale evenwicht te herstellen.

Daarnaast kunnen supplementen de hormoonhuishouding tijdens de overgang en de functie van de schildklier ondersteunen. Slik niet zomaar iets (met name als je medicatie gebruikt), maar overleg met je arts bij welke hoogwaardige supplementen jij baat hebt.

Persoonlijke menopauzezorg, begeleid door artsen

Verlicht je overgangsklachten

Vul een online medische vragenlijst in en ontvang een persoonlijk productadvies van een arts, afgestemd op jouw situatie, voorkeur en gezondheid.  

Of

FAQ

Hoe weet ik of het overgangsklachten zijn of een schildklieraandoening is?
Wat kan ik zelf doen bij een opgezette schildklier?
Wat zijn de kenmerken of symptomen van een schildklieraandoening?