Spierpijn

• Vanaf je 30ste neemt de spiermassa af. Dat is normaal. In de overgang kan dit proces versnellen. Dat komt door de dalende oestrogeenspiegel.
• Veel vrouwen krijgen dan last van hun spieren. Ze hebben spierpijn, stijve spieren en verliezen spiermassa.
• Ook de aanmaak van collageen neemt af. Dat kan zorgen voor stijve en pijnlijke spieren.
• Tenslotte speelt het hormoon leptine een rol. In de overgang kan je minder gevoelig zijn voor leptine. Daardoor kunnen ontstekingen en spierklachten toenemen.
• Dat hoeft niet te betekenen dat je sowiese last van je spieren krijgt. Door goed voor jezelf te zorgen, blijven je spieren sterk en gezond. Voeding, beweging en rust spelen een grote rol. Daarnaast zijn er verschillende behandelingen die kunnen helpen.

Tijdens de overgang stoppen je eierstokken langzaam met de productie van oestrogeen en progesteron. In de eerste fase van de overgang dalen en schommelen beide geslachtshormonen sterk. Als het oestrogeen begint af te nemen, heeft dat effect op de aanmaak van collageen: een eiwit dat zorgt voor stevige en soepele spieren.

Oestrogeen ondersteunt de collageenproductie. Als de aanmaak van oestrogeen afneemt, vermindert daarmee de hoeveelheid collageen. Dat kan invloed hebben op je spieren. Ze kunnen pijn doen of gespannen zijn.

Ook heeft de afname van oestrogeen invloed op de spiermassa. De spiermassa neemt af en de spieren worden minder elastisch. Je bent niet meer zo soepel als voorheen. Ook je gewrichten kunnen daaronder leijden. Denk aan stijve handen, zere knieën of pijnlijke schouders.

Daarnaast speelt het hormoon leptine een rol. Leptine remt je eetlust, maar beïnvloedt ook je spiermassa. In de overgang kan je door hormoonschommelingen minder kwetsbaar worden voor leptine (er onstaat een zogeheten leptineresistentie). Dat kan ontstekingen in het lichaam veroorzaken en spierpijn kan toenemen.

Vanaf je 30ste neemt de spiermassa elke tien jaar met drie tot acht procent af. Die afname versnelt na je 60ste. Verlies van spiermassa hoort dus bij het ouder worden. Veel vrouwen beginnen dit te merken zodra ze in de overgang komen. Sommige merken dit al vroeg in de eerste jaren van de overgang: de perimenopauze. In de postmenopauze vergroot de kans op spierklachten.

Het hart is ook een spier. Dat betekent dat je naast spierpijn ook kunt merken dat je ineens intens of onregelmatig klopt. Je hebt een ‘bonzend hart’. Het vrouwelijke geslachtshormoon oestrogeen beschermt namelijk ook het hart en de (slag)aders. Vermindert de productie van oestrogeen, dan vergroot de kans op hartkloppingen. Meer over hartkloppingen.

Ook andere overgangsklachten, bepaalde medicijnen, een slechte houding, een inactieve leefstijl, eerdere blessures en onderliggende aandoeningen kunnen spierklachten veroorzaken. Bovendien heb je tijdens de overgang sneller last van stress of een opgejaagd gevoel. Daardoor kunnen je spieren zich meer gaan aanspannen.

Er zijn verschillende manieren om spierpijn effectief aan te pakken. Je hoeft er niet mee te leren leven. Je kunt je lichaam op een natuurlijke manier ondersteunen met gezonde voeding, voldoende beweging en rust. Daarnaast kunnen supplementen, medicijnen en hormoontherapie (HST) helpen.

Als je hormoonhuishouding tijdens de overgang verandert, kan dat invloed hebben op onder meer je energieniveau, slaap, spijsvertering en stofwisseling. Gezonde voeding, voldoende beweging en rust helpen om klachten te voorkomen of verlichten. Kleine aanpassingen kunnen al verschil maken in hoe je je voelt.

Bij gebruik van medicijnen of supplementen ondersteunt een evenwichtige leefstijl je lichaam bij de opname van voedingsstoffen en het verwerken van medicijnen. Hierdoor zijn supplementen en medicatie effectiever. Wat deskundigen adviseren bij spierpijn:

• Beweeg je lichaam elke dag. Ook al voelt dat niet fijn en ben je sneller moe. Het is bewezen dat beweging je spieren sterk en soepel houdt. Tip: doe sporten met een lage impact, zoals zwemmen en krachttraining.
• Eet meer eiwitten en gezonde vetten. Dat herstelt de leptinestofwisseling in je lijf, wat goed is voor de spiermassa in je lichaam. Goede vetten helpen bij het tegengaan van ontstekingen. Vette vis, noten, avocado en olijven zijn een goede keuze. Vermijd daarnaast voeding met veel suiker. Suiker kan ontstekingen verergeren.
• Let op je lichaamshouding. Zit rechtop, je knieën en voeten wijzen recht naar voren. Ontspan je schouders en kaken. Zorg voor een goede bureaustoel als je veel zit tijdens je werk. Sta ook regelmatig even op en loop wat rond.
• Zoek vaker momenten van ontspanning op. Mindfulness en ademhalingsoefeningen zijn bewezen manieren om spierspanning los te laten en meer rust te vinden. Dit kunnen ook meerdere korte momenten op een dag zijn. Ga staan en schud je spieren even los. Adem een paar keer diep in door je neus en uit door je mond. Ontspan en laat spanning en onrust in je lichaam los.

Tijdens de overgang veranderen de hormonen oestrogeen en progesteron in je lichaam: ze gaan schommelen en verdwijnen grotendeels als je menstruaties volledig gestopt zijn. Dit kan klachten geven als opvliegers, vaginale droogheid of spierpijn. Bij vervelende klachten is hormoontherapie (HST) de meest effectieve behandeling. Door het tekort aan hormonen op te vullen, nemen de klachten af. Zo kan je lichaam weer in balans komen en krijg je energie en rust terug in je dagelijks leven.

Hormoontherapie wordt altijd voorgeschreven door een arts en zorgvuldig afgestemd op jouw persoonlijke situatie, zodat de behandeling veilig en effectief is.

Veel vrouwen weten niet dat er naast hormoontherapie bewezen effectieve hormoonvrije medicatie is om overgangsklachten te verlichten. Waar hormoontherapie meerdere klachten tegelijk kan verminderen, werkt hormoonvrije medicatie vaak specifiek op één klacht. Denk aan bepaalde antidepressiva (SNRI’s) bij opvliegers, ontstekingsremmers bij gewrichtspijn of maagzuurremmers bij brandend maagzuur.

Hormoonvrije medicatie wordt altijd voorgeschreven door een arts. Het kan een goede keuze zijn voor wie geen hormoontherapie wil of kan gebruiken. Ze werken rechtstreeks op de klacht, zonder invloed te hebben op je hormoonhuishouding. Zo kun je gericht je klachten verlichten en je lichaam ondersteunen.

Tijdens de overgang verandert onder andere de manier waarop je lichaam energie aanmaakt, spieren opbouwt en de huid herstelt. Je kunt deze processen op een natuurlijke manier ondersteunen met hoogwaardige supplementen. Magnesium, vitamine D en omega-3 zijn aan te raden voor elke vrouw in de overgang. Supplementen kunnen zich ook op specifieke klachten richten zoals opvliegers, slecht slapen en spierpijn.

De werking van supplementen kan per persoon verschillen. Dat hangt onder andere af van je leefstijl en je gezondheid. Ook de kwaliteit van het product bepaalt hoe goed het werkt. Kies daarom voor hoogwaardige supplementen, zonder onnodige vulstoffen.