Vaginale droogheid

• Vaginale droogheid, jeuk of pijn komt vaak voor tijdens de overgang, vooral rond of na de menopauze.
• Door de afname van oestrogeen worden de vaginale slijmvliezen dunner, droger en kwetsbaarder.
• Klachten kunnen bestaan uit jeuk, een branderig gevoel, pijn bij vrijen of kleine wondjes.
• De klachten verdwijnen meestal niet vanzelf, maar zijn goed te verlichten met gerichte ondersteuning en behandeling.

Veel vrouwen ervaren diverse klachten in de overgang, zoals opvliegers, slaapproblemen en stemmingswisselingen. Ook vaginale droogheid is een veelvoorkomende overgangsklacht. Maar hoe komt dat?

Eén van de (vele) functies van het vrouwelijk hormoon oestrogeen is het onderhouden van een goede doorbloeding en gezonde slijmvliezen van de vaginawand, oftewel de huid in de vagina. Oestrogeen houdt het vaginaweefsel stevig en soepel en maakt dat je vagina vochtig blijft. Dat is belangrijk, omdat het de vagina gezond houdt (zo krijgen bacteriën en schimmels geen kans om een infectie te veroorzaken) en de vagina vochtiger maakt bij seksuele opwinding.

Als oestrogeen tijdens de overgang daalt, heeft dit dus impact op je vagina. De doorbloeding kan verminderen en er kan een tekort aan vocht ontstaan. Je slijmvliezen worden droog, kwetsbaarder en dunner, waardoor wondjes kunnen ontstaan. Dat kan verschillende klachten geven in en rond de vagina. Jeuk, irritatie, een branderig gevoel of pijn aan de vagina zijn veelgehoorde klachten tijdens de overgang. Vaginale droogheid verdwijnt meestal niet vanzelf, maar er zijn wel manieren om de klachten te verlichten.

Naast hormonale veranderingen kunnen ook andere factoren bijdragen aan vaginale droogheid of irritatie. Denk aan stress, bepaalde medicijnen (zoals antidepressiva), roken, het gebruik van zeep of vaginale spoelingen en een verminderde doorbloeding. Ook langdurig weinig seksuele activiteit kan invloed hebben op de conditie van het vaginale slijmvlies.

Er zijn verschillende manieren om vaginale droogheid te verlichten. Afhankelijk van je klachten en persoonlijke situatie kan ondersteuning bestaan uit leefstijlaanpassingen, lokale behandelingen, supplementen of hormoontherapie (HST).

Als je hormoonhuishouding tijdens de overgang verandert, kan dat invloed hebben op onder meer je energieniveau, slaap, spijsvertering en stofwisseling. Gezonde voeding, voldoende beweging en rust helpen om klachten te voorkomen of verlichten. Kleine aanpassingen kunnen al verschil maken in hoe je je voelt.

Bij gebruik van medicijnen of supplementen ondersteunt een evenwichtige leefstijl je lichaam bij de opname van voedingsstoffen en het verwerken van medicijnen. Hierdoor zijn supplementen en medicatie effectiever.

Vaginale klachten kunnen invloed hebben op dagelijkse activiteiten, zoals fietsen, werken of sporten, en ook op intimiteit. Met gerichte zorg en aandacht is het ongemak vaak te verminderen. Wat deskundigen adviseren bij vaginale droogheid:

• Door de afname van oestrogeen kan het langer duren voordat de vagina vochtig wordt. Neem daarom de tijd voor intimiteit. Regelmatige seksuele prikkeling, met of zonder partner, ondersteunt de doorbloeding van het vaginale slijmvlies. Een glijmiddel kan het comfort tijdens seks vergroten.
• Vermijd strakke of schurende kleding om extra irritatie, pijn en jeuk te voorkomen.
• Gebruik geen zeep of vaginale spoelingen; deze kunnen de vaginale flora verstoren.
• Ontspanning en gezonde voeding dragen bij aan een gezonde vaginale flora.

Tijdens de overgang veranderen de hormonen oestrogeen en progesteron in je lichaam: ze gaan schommelen en verdwijnen grotendeels als je menstruaties volledig gestopt zijn. Dit kan klachten geven als opvliegers, somberheid of vaginale droogheid. Bij vervelende klachten is hormoontherapie (HST) de meest effectieve behandeling. Door het tekort aan hormonen op te vullen, nemen de klachten af. Zo kan je lichaam weer in balans komen en krijg je energie en rust terug in je dagelijks leven.

Hormoontherapie wordt altijd voorgeschreven door een arts en zorgvuldig afgestemd op jouw persoonlijke situatie, zodat de behandeling veilig en effectief is.

Veel vrouwen weten niet dat er naast hormoontherapie bewezen effectieve hormoonvrije medicatie is om overgangsklachten te verlichten. Waar hormoontherapie meerdere klachten tegelijk kan verminderen, werkt hormoonvrije medicatie vaak specifiek op één klacht. Denk aan bepaalde antidepressiva (SNRI’s) bij opvliegers, ontstekingsremmers bij gewrichtspijn of maagzuurremmers bij brandend maagzuur.

Hormoonvrije medicatie wordt altijd voorgeschreven door een arts. Het kan een goede keuze zijn voor wie geen hormoontherapie wil of kan gebruiken. Ze werken rechtstreeks op de klacht, zonder invloed te hebben op je hormoonhuishouding. Zo kun je gericht je klachten verlichten en je lichaam ondersteunen.

Tijdens de overgang verandert onder andere de manier waarop je lichaam energie aanmaakt, spieren opbouwt en de huid herstelt. Je kunt deze processen op een natuurlijke manier ondersteunen met hoogwaardige supplementen. Magnesium, vitamine D en omega-3 zijn aan te raden voor elke vrouw in de overgang. Supplementen kunnen zich ook op specifieke klachten richten zoals opvliegers, slecht slapen en vaginale droogheid.

De werking van supplementen kan per persoon verschillen. Dat hangt onder andere af van je leefstijl en je gezondheid. Ook de kwaliteit van het product bepaalt hoe goed het werkt. Kies daarom voor hoogwaardige supplementen, zonder onnodige vulstoffen.