Vaginale schimmelinfecties in de overgang

• Een vaginale schimmelinfectie is vervelend, maar een veelvoorkomend verschijnsel tijdens de overgang.
• Als de geslachtshormonen schommelen, kan het gezonde evenwicht van bacteriën in de vaginale flora verstoord raken. Daardoor neemt de kans op een infectie neemt toe.
• Ook andere factoren kunnen een schimmelinfectie veroorzaken. Denk aan stress, slecht slapen, antibioticagebruik en roken.
• Infecties kunnen een uitdaging zijn tijdens de overgang, met name als ze steeds terugkeren.
• Je kunt verschillende dingen doen om een schimmelinfectie te voorkomen en behandelen. Focus op vezelrijke voeding, probiotica en het ondersteunen van je immuunsysteem. Was je vagina alleen met een washandje en water.

De vagina is een een buisvormig deel van het vrouwelijk geslachtsorgaan dat loopt van de vulva (de buitenzijde van de vagina) tot aan de baarmoederhals. Bij een vaginale schimmelinfectie is de gezonde balans van bacteriën en schimmels in de vagina verstoord. 75 procent van de vrouwen krijgt op een moment in haar leven te maken met een vaginale schimmelinfectie.

Een van de oorzaken is de overgang. Geslachtshormonen stimuleren de groei van de goede bacteriën in je vagina, zoals lactobacillen. Deze bacteriën beschermen je onder andere tegen een infectie. Ze zorgen voor een normale zuurtegraad in de vagina, wat ook kan helpen om vaginale droogheid te voorkomen. Die zuurtegraad zorgt voor genoeg goede bacteriën.

Maar als de hoeveelheid oestrogeen en progesteron schommelt en afneemt, krijgen andere (slechtere) bacteriën en gisten de kans om zich uit te breiden. Ook zorgen lagere oestrogeenspiegels voor een lagere zuurtegraad, wat het lastiger maakt voor goede bacteriën om te overleven. Dat bevordert de groei van schimmels en gisten in de vagina, waaronder de groei van candida. Dat is de schimmel die verantwoordelijk is voor de meeste infecties. Het resultaat? Het gezonde evenwicht van bacteriën raakt verstoort en de kans op een infectie neemt toe.

Eén geruststelling: na de menopauze (een jaar na je laatste menstruatie) komen vaginale schimmelinfecties over het algemeen minder voor.

Daarnaast kunnen andere overgangsklachten een schimmelinfectie veroorzaken. Ook is aangetoond dat hormoontherapie (vaginaal oestrogeen) het risico op een schimmelinfectie verhoogd, net als bepaalde medicatie. Bespreek met je arts of de medicatie die je gebruikt een gezonde vaginale flora kan verstoren.

Factoren die verder de kans op een schimmelinfectie vergroten:

• roken
• stress
• een verslechterd immuunsysteem
• vermoeidheid (je immuunsysteem werkt dan minder goed)
• antibioticagebruik (bijvoorbeeld bij een blaasontsteking; en een schimmelinfectie vergroot andersom weer de kans op een blaasontsteking)
• diabetes type 2 (pieken in de bloedsuikerspiegel voeden de ‘slechte’ gisten in de vagina)

Typische kenmerken van een vaginale schimmelinfectie zijn:

• Jeuk en/of een branderig gevoel
• Witte, soms brokkelige afscheiding
• Rode, opgezwollen vagina
• Pijn tijdens het plassen of vrijen

De kenmerken van een schimmelinfectie kunnen lijken op de kenmerken van vaginale droogheid. Raadpleeg je huisarts om de oorzaak van je klachten te ontdekken en de juiste oplossing te vinden.

Er zijn verschillende manieren om overgangsklachten effectief aan te pakken. Je hoeft er niet mee te blijven lopen. Je kunt je lichaam op een natuurlijke manier ondersteunen met gezonde voeding, voldoende beweging en rust. Daarnaast zijn er supplementen, medicijnen en hormoontherapie (HRT) die kunnen helpen. Hieronder vind je de verschillende mogelijkheden om vaginale schimmelinfecties te voorkomen en behandelen.

Tijdens de overgang verandert je hormoonhuishouding, wat invloed kan hebben op onder meer je energieniveau, slaap, spijsvertering en stofwisseling. Gezonde voeding, voldoende beweging en rust helpen om klachten te voorkomen of te verlichten. Kleine aanpassingen kunnen al verschil maken in hoe je je voelt.

Als je medicijnen of supplementen gebruikt, ondersteunt een gezonde leefstijl bij de opname van voedingsstoffen en het verwerken van medicijnen. Daardoor zijn supplementen en medicatie effectiever.

• Zorg goed voor je darmen. Een gezonde vaginale flora hangt sterk samen met een gezonde darmflora. Onderzoek toont aan dat de groei van candida in de vagina is gelinkt aan de groei van candida in de darmen. Ondersteun je darmflora door genoeg vezels, vitaminen en mineralen te eten. Dat haal je met name uit groente, fruit, volkoren producten, bonen, noten en zaden.
• Drink voldoende water. Water helpt je lichaam om voedingsstoffen op te nemen. Ook lijkt het te ondersteunen bij een grotere diversiteit aan bacteriën in de darmen.
• Neem (extra) probiotica. Er is veel onderzoek gedaan naar de werking van probiotica. Er valt nog altijd veel te leren, maar probiotica lijkt wel bij te dragen aan een goede darmgezondheid. Ook stimuleert het de groei van goede bacteriën. Je vindt probiotica onder andere in yoghurt, kefir, zuurkool, kimchi en kombucha (gefermenteerde producten). Je kunt ook een supplement overwegen.
• Draag katoenen ondergoed. Ademend ondergoed helpt om vocht en warmte in de vaginale omgeving te verminderen. Dat helpt om de groei van schimmels en bacteriën tegen te gaan.
• Vermijd irriterende stoffen. Geparfumeerde producten en (agressieve) zepen irriteren de vagina en kunnen de vaginale flora verstoren. Vermijd reinigingsproducten. Was je vagina alleen met een zacht washandje en lauwwarm water. Meer heb je niet nodig, de binnenkant van de vagina reinigt zichzelf.

Het aanvullen van de hormonen, die door de overgang afnemen, is de meest effectieve behandeling voor diverse overgangsklachten. Zo werkt hormoontherapie (HRT) direct tegen vasomotore klachten, zoals opvliegers en nachtzweten. Bij vervelende klachten tijdens de overgang is hormoontherapie (HRT/HT) de meest effectieve behandeling. Mogelijk werkt het ook indirect bij dunner wordend haar.

HRT is niet voor iedereen de eerste keuze. Een arts bekijkt altijd zorgvuldig of deze behandeling past bij jouw gezondheid en klachten.

Veel mensen weten niet dat er naast hormoontherapie (HRT) ook bewezen effectieve hormoonvrije medicatie is om overgangsklachten te verlichten. Waar hormoontherapie meerdere klachten tegelijk kan verminderen, werkt hormoonvrije medicatie vaak specifiek op één klacht. Denk aan bepaalde antidepressiva (SNRI’s) bij opvliegers, ontstekingsremmers bij gewrichtspijn of maagzuurremmers bij brandend maagzuur.

Hormoonvrije medicatie wordt altijd voorgeschreven door een arts en kan een goede keuze zijn voor wie geen hormoontherapie wil of kan gebruiken. Het werkt rechtstreeks op de klacht, zonder invloed te hebben op je hormoonhuishouding. Zo kun je op een gerichte manier klachten verlichten en je lichaam ondersteunen.

Tijdens de overgang verandert onder andere de manier waarop je lichaam energie aanmaakt, spieren opbouwt en de huid herstelt. Je kunt deze lichamelijke processen op een natuurlijke manier ondersteunen met hoogwaardige supplementen. Supplementen ondersteunen de algehele gezondheid en kunnen zo overgangsklachten verminderen. Magnesium, vitamine D en omega-3 zijn aan te raden voor elke vrouw in de overgang.

De werking van supplementen hangt onder andere af van je leefstijl en je gezondheid. Ook kan het per persoon verschillen. Daarnaast bepaalt de kwaliteit van het product hoe goed het werkt. Kies daarom voor hoogwaardige supplementen, zonder onnodige vulstoffen.