Een veranderend menstruatiepatroon is voor veel vrouwen één van de eerste tekenen van de overgang. Door schommelingen in oestrogeen en progesteron kan je cyclus korter of juist langer worden, of verandert de duur en hevigheid van je menstruatie. Meestal gebeurt dit rond het 45e levensjaar, maar het kan ook eerder of later beginnen. Wat je merkt, verschilt per vrouw.
Tot vorig jaar kon ik de wekker erop gelijk zetten, maar nu lijkt het wel alsof mijn menstruatie een eigen leven leidt.
Je menstruatiecyclus wordt gedreven door geslachtshormonen. Het vrouwelijk geslachtshormoon oestrogeen zorgt ervoor dat het baarmoederslijmvlies in de baarmoeder wordt opgebouwd. Dat is belangrijk om zwanger te kunnen worden. Als er geen bevruchting plaatsvindt, daalt het progesteron waardoor het slijmvlies afbreekt: je menstrueert.
Tijdens de overgang neemt de productie van oestrogeen en progesteron in de eierstokken geleidelijk af en gaat deze sterk schommelen. Je wordt stapsgewijs niet meer vruchtbaar waardoor uiteindelijk je menstruatie uitblijft. Maar voordat je menstruatie uitblijft, verandert bij veel vrouwen het menstruatiepatroon door de schommelende hormoonwaardes. Zo kun je ineens een korte cyclus hebben of menstrueer je opeens langer of korter. Het kan ook dat je een tijd niet menstrueert. Door deze hormonale schommelingen kan je menstruatiepatroon op verschillende manieren veranderen.
Veel vrouwen ervaren niet alleen dat hun menstruatiecyclus verandert, maar krijgen ook te maken andere klachten van de overgang, zoals slaapproblemen, een opgejaagd gevoel en weinig energie. Sommige vrouwen ervaren die symptomen zelfs al vroeg in de perimenopauze, voordat ze überhaupt iets aan hun cyclus merken.
Niet elke verandering in je menstruatiepatroon is direct het gevolg van de overgang. Ook factoren zoals vleesbomen, poliepen, schildklierproblemen, langdurige stress of het gebruik van hormonale anticonceptie kunnen invloed hebben op je cyclus. Houdt het bloedverlies aan, wordt het steeds heviger of treedt het ook buiten je menstruatie om op, dan is het verstandig dit met een arts te bespreken.
Tijdens de perimenopauze kan je menstruatie heviger worden dan je gewend bent. Dat komt omdat je lichaam aan het begin van de overgang je vruchtbaarheid probeert te stimuleren door extra follikelstimulerend hormoon (FSH) naar de eierstokken te sturen – het zoekt naar een nieuwe balans. Door de verhoogde FSH-aanmaak wordt de eierstok gestimuleerd, wat kan leiden tot relatief hogere oestrogeenspiegels. En hoe dikker het baarmoederslijmvlies, hoe heviger de menstruatie als er geen bevruchting van de eicel plaatsvindt. Een menstruatie wordt als hevig beschouwd als je je tampon/cup/maandverband elke twee uur (of sneller) moet verwisselen.
Je menstruatie kan ook komen met bloedstolsels of klonten, wat o.a. veroorzaakt kan worden door de hormonale veranderingen tijdens de overgang. Bloedverlies met stolsels ontstaat als het menstruatiebloed mengt met o.a. slijm en weefsels. In de meeste gevallen is dat normaal en zie je dit op de dagen waarop je menstruatie het hevigst is (±dag twee of drie bij een normale cyclus, bij een hevige/lange cyclus kunnen de stolsels langer aanhouden).
Vaak gaan stolsels gepaard met een donkerrode kleur bloed, doordat het baarmoederslijmvlies langer de tijd heeft gehad om op te bouwen. Bloedverlies met stolsels of klonten komt dan ook vaker voor bij vrouwen die hevig vloeien tijdens de overgang.
Zijn de bloedstolsels erg groot (groter dan de omtrek van een flessendop) en heb je hier elke menstruatie last van? Of komen ze opeens tussen je menstruaties door? Ga dan langs de (huis)arts. Bloedstolsels (ook tijdens de overgang) kunnen een teken zijn van een miskraam, vleesbomen, endometriose, een tumor of de zeldzame ziekte van Von Willebrand.
Ondanks dat het normaal is dat je menstruatiecyclus veranderd gedurende de perimenopauze, is dagelijks bloedverlies dat niet. Het kan dat je vaker of lang ongesteld bent, maar houdt het bloedverlies tijdens je menstruatie meer dan twee weken aan of verlies je dagelijks bloed? Ga dan langs de huisarts. Het kan o.a. duiden op een vleesboom, poliep of infectie. Zo’n tien procent van de vrouwen geeft aan last te hebben van postmenopauzale bloedingen. Heb je last van bloedverlies als je de menopauze al hebt gehad? Ga ook dan langs de huisarts. Er kan meer aan de hand zijn, zoals een infectie of poliep.
Een persoonlijk productadvies voor je overgangsklachten
Er zijn manieren om je lichaam te ondersteunen wanneer je last hebt van een veranderend menstruatiepatroon. Wat helpt, verschilt per vrouw en hangt af van de oorzaak en de ernst van de klachten. Voeding en leefstijl vormen daarbij de basis. In sommige gevallen kunnen ook supplementen, medicijnen of hormoontherapie (HST) een rol spelen.
Als je hormoonhuishouding tijdens de overgang verandert, kan dat invloed hebben op onder meer je energieniveau, slaap, spijsvertering en stofwisseling. Gezonde voeding, voldoende beweging en rust helpen om klachten te voorkomen of verlichten. Kleine aanpassingen kunnen al verschil maken in hoe je je voelt.
Bij gebruik van medicijnen of supplementen ondersteunt een evenwichtige leefstijl je lichaam bij de opname van voedingsstoffen en het verwerken van medicijnen. Hierdoor zijn supplementen en medicatie effectiever. Wat deskundigen adviseren bij een veranderend menstruatiepatroon:
Tijdens de overgang schommelen de hormonen oestrogeen en progesteron. Deze hormonale veranderingen kunnen zorgen voor een onregelmatig of heviger menstruatiepatroon. In sommige gevallen kan een gerichte hormonale behandeling helpen om de cyclus te reguleren of bloedverlies te verminderen.
Bij een veranderend menstruatiepatroon wordt vaak gekozen voor een behandeling met een progestageen, zoals Primolut. Dit middel kan helpen om het baarmoederslijmvlies te stabiliseren en hevig of langdurig bloedverlies te verminderen. Of dit passend is, hangt af van je klachten en je persoonlijke situatie.
Hormonale behandeling wordt altijd voorgeschreven door een arts en zorgvuldig afgestemd op jouw situatie, zodat de behandeling veilig en doelgericht is.
Ik had lange, hevige menstruaties en dat zat me enorm in de weg op mijn werk. Met hormoontherapie heb ik weer grip op mijn dagelijks leven.
Veel mensen weten niet dat er naast hormoontherapie bewezen effectieve hormoonvrije medicatie bestaat om overgangsklachten te verlichten. Waar hormoontherapie meerdere klachten tegelijk kan verminderen, werkt hormoonvrije medicatie vaak specifiek op één klacht. Denk aan bepaalde antidepressiva (SNRI’s) bij opvliegers, ontstekingsremmers bij gewrichtspijn of maagzuurremmers bij brandend maagzuur.
Hormoonvrije medicatie wordt altijd voorgeschreven door een arts en kan een goede keuze zijn voor wie geen hormoontherapie wil of kan gebruiken. Ze werken rechtstreeks op de klacht, zonder invloed te hebben op je hormoonhuishouding. Zo kun je je gericht jouw klachten verlichten.
Tijdens de overgang verandert onder andere de manier waarop je lichaam energie aanmaakt, spieren opbouwt en de huid herstelt. Je kunt je lichaam bij deze processen op een natuurlijke manier ondersteunen met hoogwaardige supplementen. Magnesium, vitamine D en omega-3 zijn aan te raden voor elke vrouw in de overgang.
De werking van supplementen hangt onder andere af van je leefstijl en je gezondheid, en kan per persoon verschillen. Ook de kwaliteit van het product bepaalt hoe goed het werkt. Kies daarom voor hoogwaardige supplementen, zonder onnodige vulstoffen.
Vul een online medische vragenlijst in en ontvang een persoonlijk productadvies van een arts, afgestemd op jouw situatie, voorkeur en gezondheid.
