Vocht vasthouden

• In de eerste fase van de overgang daalt de progesteronspiegel vaak sneller dan de oestrogeenspiegel. Er ontstaat een oestrogeendominantie. Dat kan ervoor zorgen dat je lichaam vocht vasthoudt.
• Later in de overgang neemt het oestrogeen sneller af. Ook dat kan de bloedcirculatie beïnvloeden en overgangsoedeem veroorzaken.
• Veel vrouwen herkennen het opgezwollen gevoel uit de dagen vlak voor hun menstruatie: je ringen zitten strakker, je benen voelen zwaarder, of je hebt een opgeblazen gevoel in je buik.
• Ook andere factoren kunnen een rol spelen, zoals stress, bepaalde medicatie en onderliggende aandoeningen. Twijfel je over de oorzaak? Raadpleeg een arts.
• De beste tip tegen vochtophoping is om te bewegen. Lang zitten en staan zorgt ervoor dat je vocht vasthoudt. Zit je veel? Sta elk uur op. Ook supplementen kunnen helpen om overtollig vocht af te drijven.

Oedeem is de ophoping van overtollig vocht in het lichaamsweefsel. Normaal gesproken wordt dit vocht afgevoerd via het lymfestelsel. Maar het kan voorkomen dat het vocht uit de bloedvaten lekt en zich ophoopt in het omliggende weefsel. Als je hormoonhuishouding tijdens de overgang verandert, kan dat effect hebben op de manier waarop je lichaam met (overtollig) vocht omgaat.

Met name de afname van progesteron in verhouding tot oestrogeen speelt een rol. Als de productie van progesteron (dat normaal de tegenhanger van oestrogeen is) sneller afneemt dan de oestrogeenproductie, leidt dit tot een oestrogeendominantie. Dat zien we met name in de perimenopauze gebeuren. Oestrogeen zorgt ervoor dat je lichaam vocht vasthoudt. Tegelijkertijd kan de afname van oestrogeen de bloedcirculatie beïnvloeden. Ook dat kan leiden tot vochtophoping in het weefsel in plaats van een normale afvoer via het lymfestelsel.

Je herkent overgangsoedeem door met je vinger op de vochtophoping te drukken. Ontstaat er een deuk die pas na enkele seconden weer verdwijnt? Dan wijst dat op oedeem. Het komt vooral voor in de buik en benen, maar ook in je handen, borsten en gezicht.

Ook stress kan ervoor zorgen dat je vocht vasthoudt. En dat is veel vrouwen in deze levensfase helaas niet onbekend. Als je constant aan staat en te weinig rust neemt, maakt je lichaam het stresshormoon cortisol aan. Dat kan leiden tot vochtophoping in het lichaam.

Daarnaast kunnen andere factoren de neiging tot vochtophoping versterken. Denk aan overgewicht, gebrek aan beweging, een zoutrijk dieet of het gebruik van bepaalde medicijnen. Dat maakt het lastig om te zeggen wanneer vochtophoping weer verdwijnt.

Heb je constant gezwollen voeten, benen of andere lichaamsdelen? Het kan zijn dat er meer speelt dan enkel de hormoonschommelingen tijdens de overgang. Vochtophoping kan bijvoorbeeld wijzen op problemen met je aderen. Ook kunnen bepaalde medicijnen zwelligen veroorzaken, zoals medicatie tegen diabetes of een hoge bloeddruk. Oedeem kan daarnaast optreden bij hartfalen, nierproblemen en lever- of schildklieraandoeningen. Raadpleeg een arts als je twijfelt waar jouw klachten vandaan komen.

Er zijn verschillende manieren om oedeem effectief aan te pakken. Je hoeft er niet mee te leren leven. Je kunt je lichaam op een natuurlijke manier ondersteunen met gezonde voeding, voldoende beweging en rust. Daarnaast kunnen supplementen helpen.

Als je hormoonhuishouding tijdens de overgang verandert, kan dat invloed hebben op onder meer je energieniveau, slaap, spijsvertering en stofwisseling. Gezonde voeding, voldoende beweging en rust helpen om klachten te voorkomen of verlichten. Kleine aanpassingen kunnen al verschil maken in hoe je je voelt.

Bij gebruik van supplementen ondersteunt een evenwichtige leefstijl je lichaam bij de opname van voedingsstoffen. Hierdoor zijn supplementen en medicatie effectiever. Wat deskundigen adviseren als je vocht vasthoudt:

• De beste tip tegen vochtophoping? Beweeg. Lang zitten en staan zorgt ervoor dat je vocht vasthoudt. Een stevige wandeling stimuleert de doorbloeding en bevordert de functie van het lymfestelsel. Zit je veel tijdens je werk? Sta elk half uur op. Loop wat heen en weer of doe wat rek- en strekoefeningen.
• Drink voldoende water, ook al klinkt dat dubbel. Water is het ideale middel tegen vochtophoping, omdat het bij veel stofwisselingsprocessen in het lichaam is betrokken. Het voert afvalstoffen uit het lichaam af en kan oedeem verminderen, vooral in de armen en benen.
• Minder met zout. Vermijd kant-en-klare maaltijden en zoute snacks. Te veel zout bindt water in het lichaam. Gebruik andere kruiden om je eten op smaak te brengen, denk aan paprikapoeder, knoflookpoeder of komijn.
• Eet een gezond en gevarieerd dieet met voldoende magnesium, kalium en B-vitamines. Deze vitaminen en mineralen helpen om een teveel aan water uit het weefsel te verwijderen. Je vindt ze in groene groenten, bananen, peulvruchten, noten en volkorenproducten. Ook voeding die rijk is aan vocht, zoals komkommers, sla, kool, watermeloenen en druiven, zijn aan te raden. Supplementen kunnen ondersteunen bij tekorten in je voeding.
• Douche afwisselend met koud en warm water. Dit stimuleert de stofwisseling en voert overtollig water uit het weefsel af.
• Draag bij ernstige klachten steunkousen. Deze verbeteren de bloedcirculatie en kunnen helpen om vochtophopingen te verminderen. Laat je adviseren door je arts.

Tijdens de overgang verandert onder andere de manier waarop je lichaam energie aanmaakt, spieren opbouwt en de huid herstelt. Je kunt deze processen op een natuurlijke manier ondersteunen met hoogwaardige supplementen. Magnesium, vitamine D en omega-3 zijn aan te raden voor elke vrouw in de overgang. Supplementen kunnen zich ook op specifieke klachten richten zoals opvliegers, slecht slapen en vocht vasthouden.

De werking van supplementen kan per persoon verschillen. Dat hangt onder andere af van je leefstijl en je gezondheid. Ook de kwaliteit van het product bepaalt hoe goed het werkt. Kies daarom voor hoogwaardige supplementen, zonder onnodige vulstoffen.