Osteoporose

• Ongeveer 20 procent van het botverlies vindt plaats tijdens de overgang, vooral door dalende oestrogeenspiegels.
• Botontkalking verloopt vaak zonder klachten. Problemen ontstaan meestal pas later, bijvoorbeeld bij een botbreuk of ingezakte wervel.
• Het risico op breuken neemt toe in de jaren na de menopauze, vaak tien tot twintig jaar later.
• Door tijdig aandacht te besteden aan voeding, beweging en eventuele behandeling kun je botverlies vertragen.

Van oestrogeen is bekend dat het een belangrijke rol speelt in de botgezondheid van zowel mannen als vrouwen. Het hormoon helpt bij het vernieuwen en onderhouden van botweefsel. Wanneer de oestrogeenspiegels tijdens de overgang dalen, neemt het risico op botontkalking (osteoporose) toe. De botdichtheid vermindert en de botten worden brozer en kwetsbaarder, waardoor de kans op breuken groter wordt.

Naast oestrogeen zijn ook calcium, vitamine D en vitamine K belangrijk voor gezonde botten. Calcium is een essentiële bouwstof voor het bot. Vitamine D is nodig om calcium uit de voeding op te nemen, terwijl vitamine K helpt om dit calcium daadwerkelijk in de botten vast te leggen.

Naast (een hoger risico op) osteoporose kun je ook last hebben van andere overgangsklachten, zoals een ouder wordende huid, minder zin in seks en opvliegers.

Andere factoren die een rol kunnen spelen bij botontkalking zijn insulineresistentie, alcohol, roken, chronische ontstekingen en bepaalde medicatie. Botontkalking komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen, met de overgang als oorzaak.

Ook stress kan het risico op verslechterde botten vergroten. Als je veel stress hebt, maakt je lichaam voortdurend cortisol aan. Een verhoogd cortisol vermindert de botdichtheid en de aanmaak van nieuw bot. Stress kan zo indirect bijdragen aan een verminderde botopbouw.

Heb je een hectische baan, veel verplichtingen naast je werk en weinig tijd voor jezelf? Probeer dan wat vaker op de rem te trappen. Stel prioriteiten, accepteer dat je niet altijd alle ballen hoog kunt houden. Korte ontspanningsoefeningen en het inbouwen van pauzes kunnen helpen om stress te verminderen.

Er zijn verschillende manieren om botontkalking aan te pakken en het risico op verdere botafbraak te verminderen. Wat passend is, hangt af van je situatie en de ernst van het botverlies. Ondersteuning via leefstijl, supplementen en – in sommige gevallen – medicatie of hormoontherapie (HST) kan daarbij een rol spelen.

Als je hormoonhuishouding tijdens de overgang verandert, kan dat invloed hebben op onder meer je energieniveau, slaap, spijsvertering en stofwisseling. Gezonde voeding, voldoende beweging en rust helpen om klachten te voorkomen of verlichten. Kleine aanpassingen kunnen al verschil maken in hoe je je voelt.

Gebruik je medicijnen of supplementen? Dan ondersteunt een gezonde leefstijl je lichaam bij de opname van voedingsstoffen en het verwerken van medicijnen. Dat komt de werking van supplementen en medicatie ten goede. Wat deskundigen adviseren bij botontkalking:

• Voeding is de belangrijkste factor van een goede botgezondheid. Met de focus op voldoende calcium, vitamine D, magnesium en vitamine K. Vitamine D, K en magnesium helpen bij de opname van calcium. Vitamine K en magnesium haal je uit voeding, vitamine D maak je aan onder invloed van zonlicht. Omdat we in Nederland door het gebrek aan zonlicht in de winter te weinig vitamine D aanmaken, is een supplement onvermijdelijk.
• Een goede houding is belangrijker dan welke vorm van beweging dan ook. Sta en zit zo recht mogelijk, met een ontspannen buik, je borstkas open en je schouders laag en los. Verdeel je gewicht gelijkmatig en adem rustig door.Wat je niet moet doen: trek je buik niet bewust in. Dat kan onnodige spanning geven op de bekkenbodem, die belangrijk is bij onder andere plassen en ontlasting. Langdurige spanning kan klachten geven, zoals moeite met uitplassen of ongewild urineverlies.
• Werk aan je spierkracht en balans. Door je botten te belasten, stimuleer je de botstructuur en -massa. Dat hoeft niet te betekenen dat je uren in de sportschool wilt doorbrengen, maar wel dat je elke dag genoeg beweegt. Wissel een energieke wandeling van 30 minuten bijvoorbeeld af met pilates, zwemmen of yoga.
• Stop met roken en (overmatig) drinken van alcohol. Beide hebben negatief effect op de botgezondheid.

Tijdens de overgang veranderen de hormonen oestrogeen en progesteron in je lichaam: ze gaan schommelen en verdwijnen grotendeels als je menstruaties volledig gestopt zijn. Dit kan klachten geven als opvliegers, vaginale droogheid of osteoporose. Bij vervelende klachten is hormoontherapie (HST) de meest effectieve behandeling. Door het tekort aan hormonen op te vullen, nemen de klachten af. Zo kan je lichaam weer in balans komen en krijg je energie en rust terug in je dagelijks leven.

Hormoontherapie wordt altijd voorgeschreven door een arts en zorgvuldig afgestemd op jouw persoonlijke situatie, zodat de behandeling veilig en effectief is.

Tijdens de overgang verandert onder andere de manier waarop je lichaam energie aanmaakt, spieren opbouwt en de huid herstelt. Je kunt deze processen op een natuurlijke manier ondersteunen met hoogwaardige supplementen. Magnesium, vitamine D en omega-3 zijn aan te raden voor elke vrouw in de overgang. Supplementen kunnen zich ook op specifieke klachten richten zoals opvliegers, slecht slapen en osteoporose.

De werking van supplementen kan per persoon verschillen. Dat hangt onder andere af van je leefstijl en je gezondheid. Ook de kwaliteit van het product bepaalt hoe goed het werkt. Kies daarom voor hoogwaardige supplementen, zonder onnodige vulstoffen.