Slecht slapen

• Veel vrouwen slapen slecht tijdens de overgang. Het is een van de meest voorkomende klachten van de overgang.
• Er zijn veel hormonen betrokken bij een goede nachtrust. Ook oestrogeen en progesteron spelen daarbij een rol. Als die hormonen beginnen te schommelen, heeft dat effect op je nachtrust.
• Ook stress is een oorzaak van veel slaapproblemen. Het stresshormoon cortisol onderdrukt de aanmaak van het slaaphormoon melatonine.
• Een slechte nachtrust en vermoeidheid hebben daarnaast veel invloed op andere overgangsklachten. Je bent sneller geraakt en het kan andere klachten verergeren.

Slaapproblemen staan vaak ergens bovenaan de lijst van overgangsklachten die veel vrouwen ervaren. Meestal na veelvoorkomende klachten als opvliegers en nachtzweten. Dat komt omdat je slaap sterk wordt beïnvloed door verschillende hormonen. Als je hormoonspiegels tijdens de overgang schommelen en dalen, kan dat je nachtrust op allerlei manieren verstoren.

Vooral progesteron en het stresshormoon cortisol spelen hierbij een rol. Progesteron is een hormoon met een slaapopwekkend en kalmerend effect. Als dat tijdens de overgang afneemt, zorgt dat ervoor dat je minder goed in slaapt valt en/of vaak wakker wordt. Het tast ook de luchtwegen aan. Dat kan leiden tot onderbrekingen in de ademhaling. Het gebrek aan zuurstof maakt je wakker. Dat noemen we slaapapneu.

Daarnaast daalt de aanmaak van het gelukshormoon serotonine. Dat kun je ook merken aan je stemming. Serotonine wordt ‘s avonds omgezet in het slaaphormoon melatonine. Minder serotonine betekent dus minder melatonine. En dat betekent op zijn beurt weer een minder goede nachtrust.

Slaap is bij veel lichamelijke processen betrokken. Het zorgt ervoor dat hormonen en neurotransmitters in het lichaam goed hun werk kunnen doen. Zo draagt het bij aan een goede focus en een opgewekt humeur. Ook voel je je veerkrachtiger als je goed hebt geslapen. Heb je niet goed geslapen? Dan merk je dat meteen. Je kunt je somber of voelen of prikkelbaar zijn. Daarnaast heb je minder energie en soms ook minder zin in seks. Ook je eetlust kan toenemen.

Ook andere oorzaken kunnen je nachtrust verstoren, denk aan weinig beweging en weinig daglicht. Sommige oorzaken zijn gelinkt aan de overgang, zoals nachtzweten. Wat bij veel vrouwen in de overgang een rol speelt, is stress. Het stresshormoon cortisol houdt dat de aanmaak van melatonine tegen. Vaak hebben vrouwen overdag een laag cortisolniveau, waardoor ze moe zijn. ’s Nachts stijgt het cortisolniveau juist, waardoor ze niet in slaap vallen.

Er zijn verschillende manieren om overgangsklachten effectief aan te pakken. Je hoeft er niet mee te leren leven. Je kunt je lichaam op een natuurlijke manier ondersteunen met gezonde voeding, voldoende beweging en rust. Daarnaast zijn er supplementen, medicijnen en hormoontherapie (HST) die kunnen helpen. Hieronder vind je de verschillende mogelijkheden om beter te slapen.

Als je hormoonhuishouding tijdens de overgang verandert, kan dat invloed hebben op onder meer je energieniveau, slaap, spijsvertering en stofwisseling. Gezonde voeding, voldoende beweging en rust helpen om klachten te voorkomen of verlichten. Kleine aanpassingen kunnen al verschil maken in hoe je je voelt.

Gebruik je medicijnen of supplementen? Dan ondersteunt een gezonde leefstijl je lichaam bij de opname van voedingsstoffen en het verwerken van medicijnen. Dat komt de werking van supplementen en medicatie ten goede.

• Ga binnen een uur na het opstaan naar buiten (met daglicht!)
• Ontwen met alcohol en koffie. Drink geen koffie meer na 12 uur ‘s middags.
• Doe schermen met blauw licht ‘s avonds weg, zoals je telefoon, laptop, etc.)
• Dim ‘s avonds de lichten. Daardoor maken je hersenen het slaaphormoon melatonine aan.
• Beweeg voldoende. Lichaamsbeweging bevordert een fijne nachtrust. Ga 's ochtends of overdag sporten, zodat je lichaamstemperatuur niet stijgt voor het slapen gaan.
• Probeer supplementen die kunnen helpen bij een goede nachtrust. Denk aan magnesium en saffraan.

Tijdens de overgang veranderen de hormonen oestrogeen en progesteron in je lichaam: ze gaan schommelen en verdwijnen grotendeels als je menstruaties volledig gestopt zijn. Dit kan klachten geven als opvliegers, vaginale droogheid of slecht slapen. Bij vervelende klachten is hormoontherapie (HST) de meest effectieve behandeling. Door het tekort aan hormonen op te vullen, nemen de klachten af. Zo kan je lichaam weer in balans komen en krijg je energie en rust terug in je dagelijks leven.

De behandeling wordt altijd voorgeschreven door een arts en zorgvuldig afgestemd op jouw persoonlijke situatie, zodat deze veilig en effectief is.

Veel mensen weten niet dat er naast hormoontherapie bewezen effectieve hormoonvrije medicatie is om overgangsklachten te verlichten. Waar hormoontherapie meerdere klachten tegelijk kan verminderen, werkt hormoonvrije medicatie vaak specifiek op één klacht. Denk aan bepaalde antidepressiva (SNRI’s) bij opvliegers, ontstekingsremmers bij gewrichtspijn of maagzuurremmers bij brandend maagzuur.

Hormoonvrije medicatie wordt altijd voorgeschreven door een arts. Het kan een goede keuze zijn voor wie geen hormoontherapie wil of kan gebruiken. De medicatie werkt rechtstreeks op de klacht, zonder invloed te hebben op je hormoonhuishouding. Zo kun je gericht je klachten verlichten en je lichaam ondersteunen.

Tijdens de overgang verandert onder andere de manier waarop je lichaam energie aanmaakt, spieren opbouwt en de huid herstelt. Je kunt deze processen op een natuurlijke manier ondersteunen met hoogwaardige supplementen. Magnesium, vitamine D en omega-3 zijn aan te raden voor elke vrouw in de overgang. Supplementen kunnen zich ook op specifieke klachten richten, zoals opvliegers, slecht slapen en nachtzweten.

De werking van supplementen kan per persoon verschillen. Dat hangt onder andere af van je leefstijl en je gezondheid. Ook de kwaliteit van het product bepaalt hoe goed het werkt. Kies daarom voor hoogwaardige supplementen, zonder onnodige vulstoffen.