Cynthia (54) is getrouwd, moeder van twee kinderen en werkt bij een bank. Jarenlang was zij degene die thuis alles regelde. Tot ze merkte dat ze anders reageerde. Korter, harder en sneller geïrriteerd. “Ik schrok van mezelf. Dat is eigenlijk de beste manier om het te zeggen.”
Mijn man zei iets kleins en ik voelde meteen weerstand. Mijn kinderen stelden een vraag en ik hoorde mezelf snauwen. Daarna stond ik ernaar te kijken alsof ik het niet had gedaan. Dat vond ik het ergste.
Cynthia was gewend om veel tegelijk te doen. Werk, huishouden, gezin: ze vond het prettig om dingen te regelen. Langzaam veranderde dat. “Het werd druk in mijn hoofd. Alsof iedereen tegelijk iets van me wilde, ook als dat helemaal niet zo was.”
Vooral thuis viel het op. Ze sliep slechter, was sneller moe en had minder geduld. Soms zag ze de machteloosheid in de ogen van haar man en kinderen. “Dat vond ik verschrikkelijk. Op zo’n moment voelde het alleen alsof ik echt niet anders kon.”
Ook het contact met haar man veranderde. Als hij haar wilde knuffelen, trok ze zich regelmatig terug. “Niet omdat ik bewust afstand wilde nemen. Ik had er gewoon geen ruimte voor. En daarna dacht ik meteen: wat doe ik nou?”
Die afstand maakte haar onzeker. Ze vroeg zich af of ze haar man nog aantrekkelijk vond en of ze nog hetzelfde in haar relatie stond als vroeger. Daar zei ze niets over. “Ik wist zelf niet eens wat die gevoelens betekenden. Wat zou het dan bij hem losmaken als ik ze hardop uitsprak?”
Praten over gevoelens was ze niet gewend. “Bij ons thuis praat je niet snel over wat er in je omgaat. Je lost dingen op en gaat door.” Dus deed ze alsof het wel meeviel. Dat deed het niet.
Op een avond zat Cynthia alleen aan tafel nadat de rest van het gezin naar bed was. “Ik wist alleen dat ik mezelf niet meer herkende.” Een vriendin vertelde dat zij rond de overgang vergelijkbare veranderingen had ervaren. Dat zette Cynthia aan het denken. “Doe ik nog wat ik wil? Word ik nog gelukkig van mijn relatie? Van mijn werk? Ineens ging ik alles opnieuw bekijken.”
Omdat Cynthia wilde weten of de overgang een rol kon spelen, maakte ze een afspraak met een arts. Daar zag ze tegenop. “Bij opvliegers kun je zeggen: ik heb vijftien opvliegers per dag. Dat is concreet. Wat moest ík zeggen? Ik ben niet meer sociaal en weet soms niet eens wat ik voor mijn man voel?”
De arts nam haar verhaal serieus en stelde voor om met iemand te gaan praten. Niet om haar gevoelens meteen een label te geven, maar om beter te begrijpen wat er speelde. “Ik heb nooit echt geleerd om over gevoelens te praten. Inmiddels wist ik wel: ik kom hier niet uit door gewoon nog harder door te gaan.”
Tijdens de gesprekken ontdekte Cynthia hoeveel ze altijd voor anderen regelde. “Alles draaide om mijn man, mijn kinderen, mijn werk en het huishouden. Toen iemand vroeg wat ík nodig had, wist ik het antwoord niet eens. Dat was echt een wake-up call.” Ze leerde kleine dingen anders te doen: even stoppen voordat ze reageerde, benoemen wanneer haar hoofd vol zat en niet alles meteen oplossen.
“En vooral: praten.”
Het eerste echte gesprek met haar man ontstond spontaan in de keuken. Cynthia vertelde dat ze zichzelf niet meer herkende en sneller vol zat.
“Ik zei dat mijn afstand niet per se iets over hem betekende. Dat ik zelf ook niet goed begreep wat er gebeurde.”
Haar man bleef even stil. “Toen zei hij: ‘Ik dacht dat jij afstand van mij nam.’ Dat kwam binnen. Want dat was precies wat ik niet wilde.” Daarna gingen ze vaker praten. Tijdens het wandelen, koken of in de auto. Ook tegen haar kinderen werd Cynthia opener. Ze vertelde dat ze soms sneller overprikkeld raakte en af en toe tijd nodig had.
Thuis veranderde langzaam de verdeling. Haar man nam vaker iets over, de kinderen deden meer zelf en Cynthia probeerde niet automatisch door te gaan zodra haar hoofd vol zat. “Even zitten en niets doen voelde eerst ongemakkelijk. Alsof ik iets liet liggen.”
Wat vooral veranderde, was dat Cynthia niet meer alles alleen hoefde te dragen. Ze kon zeggen wat er gebeurde, zonder het meteen te hoeven oplossen. “Het schuldgevoel is niet helemaal weg. Het regeert alleen niet meer.”
Inmiddels is Cynthia ongeveer twee jaar in de menopauze. De onrust die ze destijds voelde, is sterk afgenomen. Van haar relatie wilde ze geen afscheid nemen. Wel ontdekte ze dat haar werk niet meer bij haar paste.
“Mijn baan gaf me te veel stress. Ik heb nu werk met fijne collega’s waar ik me veel beter bij voel.”
Wat wil ze andere vrouwen vooral meegeven?
“Als je jezelf niet meer herkent, blijf er dan niet alleen mee rondlopen omdat je niet precies kunt uitleggen wat er aan de hand is. Voor mij begon er pas iets te veranderen toen ik erover ging praten.”
Tijdens de overgang kunnen veranderingen in slaap, stemming en belastbaarheid invloed hebben op hoe je je voelt en reageert. Tegelijk kunnen zulke klachten ook andere oorzaken hebben. Bespreek aanhoudende of ernstige klachten daarom met een zorgverlener.
Bij SeeMe-nopause vind je informatie over de overgang, mogelijke klachten en behandelopties. Wil je jouw klachten en mogelijkheden persoonlijk bespreken? Dan kun je een online intake starten.
Cynthia’s verhaal beschrijft haar persoonlijke ervaring. Psychische klachten en veranderingen in relaties kunnen verschillende oorzaken hebben.
