Jorinde (52) is tandartsassistent, getrouwd en moeder van twee kinderen. Toen ze begin vijftig was, dacht ze dat de overgang vooral opvliegers en nachtelijk zweten zou geven. Maar langzaam verdween haar energie, totdat zelfs kleine dingen te veel werden. Pas later ontdekte ze dat een laag ijzergehalte haar lichaam lange tijd had uitgeput.
Het leek alsof er een sluipmoordenaar door mijn leven ging. Mijn energie verdween langzaam en ik ging me steeds beroerder voelen.
De moeheid begon langzaam. Niet als gewone vermoeidheid na een drukke dag, maar als een uitputting die niet verdween, ook niet na een nacht slapen. “Traplopen? Uitgeput. Boodschappen doen? Een worsteling. Mijn hond uitlaten? Het voelde alsof ik een marathon liep.”
Jorinde probeerde dutjes te doen en pauzes in te bouwen, maar het hielp nauwelijks. Haar partner zei steeds dat ze het misschien rustiger aan moest doen. “Maar zo druk was ik toch niet? En jeetje, ik was ook geen oude vrouw.”
Dat maakte de klachten extra verwarrend. Jorinde had altijd veel gesport en leefde gezond. Ze zag zichzelf als een vitale vrouw. “Ik snap best dat niet iedereen op deze leeftijd even fit is, maar ik viel voor mijn gevoel echt in die categorie. Daardoor begreep ik niet waarom ik ineens zo weinig kon.”
Ik dacht steeds: dit past niet bij mij. Ik leef gezond, ik sport, ik ben geen oude vrouw. Waarom voelt mijn lichaam dan zo leeg?
Toen Jorinde in de perimenopauze kwam, verwachtte ze dat haar menstruaties minder zouden worden. Maar bij haar gebeurde het tegenovergestelde. Ze werden zwaarder, langer en pijnlijker. “Soms had ik zoveel bloedverlies dat ik dagenlang uitgeput was.”
Achteraf ziet ze dat die zware menstruaties een grote rol speelden in haar ijzertekort. Op dat moment wist ze dat niet. “Ik dacht dat dit gewoon bij de overgang hoorde, maar het voelde niet normaal. Mijn lichaam raakte telkens uitgeput en ik kreeg steeds meer moeite om mijn gewone leven te leiden.”
Dat frustreert haar nog steeds. “Toen ik later hoorde dat dit mijn ijzertekort kon verklaren, dacht ik: had ik dat eerder geweten, dan had ik eerder kunnen handelen. Maar ja, dat is achteraf.”
Naast de vermoeidheid viel ook haar concentratie weg. Jorinde vergat woorden, kon simpele rekensommen niet meer goed uitrekenen en voelde zich alsof er een mist in haar hoofd hing.
Een moment bij het benzinestation herinnert ze zich nog scherp. “Ik stond daar en wist ineens mijn pincode niet meer. Dan kun je echt door de grond zakken van schaamte.”
Ook haar lichaam veranderde. Haar haar werd dunner, haar nagels broos en haar huid droog en soms jeukerig. ’s Nachts kreeg ze last van rusteloze benen. Daardoor sliep ze nog slechter, zeker in combinatie met de opvliegers. “Iedereen zei: dat hoort bij de overgang. Maar diep vanbinnen wist ik dat het meer was.”
Sta je bij het benzinestation, weet je ineens je pincode niet meer. Ik kon wel door de grond zakken van schaamte.
Jorinde ging naar de huisarts. Die liet veel bloedwaarden bepalen. “Ik dacht: nu gaat er echt iets uitkomen en dan kunnen we het oplossen.” Maar volgens de huisarts zag alles er goed uit.
Ze ging onverrichter zake weer naar huis. Teleurgesteld, vooral omdat ze zo had gehoopt op een passende oplossing. “Je gaat daarheen omdat je voelt dat er iets niet klopt. Als er dan niets uitkomt, voel je je bijna nog machtelozer.”
De uitputting bleef. Rustiger aan doen hielp niet. Beter plannen hielp niet. Minder afspraken maken hielp ook niet genoeg. “Ik voelde gewoon: dit is niet alleen drukte of leeftijd. Mijn lichaam miste iets.”
Het moment dat alles veranderde, kwam onverwacht. Haar beste vriendin vertelde over een podcast waarin een arts sprak over ijzertekort bij vrouwen. “Ze zei: dit klinkt helemaal als jou.”
Eerst was Jorinde sceptisch. “Ik weet nog dat ik dacht: nou, dat zou mijn huisarts dan toch ook wel weten?” Toch luisterde ze diezelfde avond naar de aflevering. In de podcast hoorde ze dat er bij vermoeidheid vaak naar Hb wordt gekeken, terwijl ferritine laat zien hoeveel ijzer er in je lichaam opgeslagen is.
Dat raakte haar. “Zelfs als je Hb nog normaal is, kun je dus toch een tekort hebben. En als je lichaam daar lang mee rondloopt, went het eraan. Dan voel je je gewoon moe, terwijl je eigenlijk veel beter zou kunnen functioneren.”
Jorinde kreeg kippenvel. “Dit was precies wat ik had.”
Ik dacht eerst: dat zou mijn huisarts toch ook wel weten? Maar toen ik luisterde, kreeg ik kippenvel. Dit ging over mij.
De volgende dag belde Jorinde haar huisarts terug. Ze vroeg of ook haar ferritine bepaald kon worden. “Mijn Hb was eerder goed, dus misschien was er daarom niet meteen aan gedacht. Maar ik wilde het toch zeker weten.” De huisarts stond daarvoor open en liet de test alsnog aanvragen. Toen de uitslag kwam, bleek haar ferritine veel te laag.
Dat gaf opluchting en boosheid tegelijk. “Eindelijk was er duidelijkheid. Maar ik dacht ook: waarom heeft niemand dit eerder opgemerkt?”
Voor Jorinde viel veel op zijn plek: de zware menstruaties, de vermoeidheid, de concentratieproblemen, de haaruitval en de mist in haar hoofd. “Pas toen ik dit wist, begreep ik waarom ik me zo slecht voelde. Het was dus niet alleen de overgang of drukte. Er speelde echt iets mee.”
De huisarts schreef ijzertabletten voor. In het begin was Jorinde sceptisch. Ze had al zoveel geprobeerd dat ze er bijna niet meer in durfde te geloven. “Maar dit voelde toch anders.”
Langzaam merkte ze kleine verbeteringen. Haar ademhaling werd beter, haar hoofd helderder en haar energie kwam terug. Niet van de ene op de andere dag, want ijzer aanvullen kost tijd. “Het duurde weken voordat ik echt verschil voelde. Maar er gebeurde eindelijk iets.”
Na een paar maanden voelde ze zich merkbaar sterker. Ze kon weer met haar kleindochter spelen zonder daarna volledig uitgeput te zijn. Haar nagels en haar werden beter en haar hoofd voelde scherper. Ook hadden de zware menstruaties minder invloed op hoe ze zich voelde. “Ik had gewoon meer reserves. Zo fijn.”
Ik kon weer met mijn kleindochter spelen zonder daarna helemaal leeg te zijn. Dat voelde alsof ik een stuk van mezelf terugkreeg.
Inmiddels zit Jorinde in de menopauze en zijn de zware, pijnlijke menstruaties gestopt. Dat heeft haar veel rust gegeven. Ze slikt nog twee keer per week ijzer en haar waarden blijven goed op peil. “Dat is ook veel fijner voor mijn darmen, want van elke dag ijzer kreeg ik behoorlijk last van obstipatie.”
Ze hoopt dat er meer aandacht komt voor ijzertekort bij vrouwen, vooral rond de overgang en perimenopauze. Toch vindt ze dat klachten nog te snel onder één noemer worden geschoven. “Natuurlijk kan de overgang veel doen. Maar dat betekent niet dat alles wat je voelt er zomaar bij hoort.”
Wat ze andere vrouwen wil meegeven, is simpel: blijf doorvragen als je voelt dat er iets niet klopt. Zeker bij zware menstruaties, extreme vermoeidheid, haaruitval, rusteloze benen of een mistig hoofd. “Vraag naar ferritine. Niet omdat dat altijd de oorzaak is, maar omdat je het wel wilt weten.”
Misschien herken je sommige klachten uit dit verhaal. Vraag je je af of jij ook in de overgang zit? De menopauzetest kan helpen om daar meer inzicht in te krijgen.
