Ga even zitten, want we moeten het over vaginale droogheid hebben. Zelf vind ik het een van de vervelendste klachten in de overgang. Vrijen gaat niet meer vanzelf en dat raakt me. Wist je dat één op de drie vrouwen hier last van heeft?
Eerst maar eens een lesje biologie. Vaginale droogheid is een breed begrip. Je kunt pijn hebben aan de buitenkant (waarmee de kleine en grote schaamlippen en clitoris worden bedoeld) of pijn of droogte aan de binnenkant (dus de holte waarin je ook een tampon stopt: de vagina).
Je kunt alleen pijn hebben bij het vrijen of ook een branderig, schraal gevoel hebben tijdens het fietsen of het dragen van strakke kleding. En je kunt te maken hebben met een ontsteking of een strakker wordende vagina; het zijn allemaal verschillende dingen.
Je wilt daarom eerst in kaart brengen om wat voor probleem het gaat. Als je er niet uitkomt met de huisarts, kun je je het best laten doorverwijzen naar een gynaecoloog.
Uit onderzoek blijkt ook nog eens dat veel vrouwen er niet mee naar de huisarts gaan en er niet over durven te praten. Zo zonde, want er valt een heleboel te redden als je dat tenminste wilt.
Ik wil het hier even beperken tot atrofie, omdat dat het meest voorkomt. Atrofie is vaginale droogheid die ontstaat doordat er minder oestrogeen wordt aangemaakt, waardoor het vaginaweefsel en de epitheellaag (die je in de slijmvliezen vindt) dunner, droger en minder elastisch worden.
Het gevolg hiervan zijn klachten als een pijnlijke, droge vagina, een schraal gevoel bij het vrijen, roodheid van de schaamlippen en het weefsel wordt gevoeliger voor infecties.
Heel veel vrouwen denken dat ze te maken hebben met vaginale atrofie omdat ze pijn bij het vrijen hebben vanwege een droge vagina. Maar bijna 80 procent bedoelt daarmee te zeggen dat ze bij het vrijen niet vochtig zijn. Dat is echt iets anders.
De vagina wordt weliswaar in normale stand droger rond de menopauze, maar in opgewonden stand kan de vagina net zo vochtig worden als voorheen. Het duurt alleen misschien wat langer. Je moet dus eerst opgewonden zijn en vaak nemen we daar de tijd niet voor.
Atrofie staat los van vrijen en opwinding. De vaginawand is binnenin dun, rood of egaal bleek en er kunnen door wrijving scheurtjes ontstaan (ook door andere bewegingen dan vrijen). Dat geeft pijn en dat is natuurlijk niet bevorderlijk voor je opwinding, maar je kunt atrofie goed behandelen met een crème.
Met een crème maak je de wand wat elastischer en dikker, waardoor het vrijen geen pijn hoeft te doen. Bekend zijn crèmes of zetpillen met estriol. Estriol is een zwakke vorm van oestrogeen dat ook de doorbloeding bevordert.
Vrouwen die atrofie hebben, hoéven dus geen pijn te hebben en zijn prima in staat om vochtig te worden als er maar voldoende zin en opwinding is.
Deze wijsheden heb ik niet van mezelf, maar van gynaecologen die ik heb geïnterviewd. Het heeft ook mij erg geholpen. Er zijn crèmes, tabletten en zetpillen die goed werken. Bekend zijn Oestrogel (een gel) en Vagifem-oestradioltabletten. Het kan een paar weken duren voordat je resultaat merkt. Een middel zonder oestrogeen is Senshio.
Misschien denk je: laat die seks maar, het is leuk geweest. Dat is natuurlijk ook prima. Maar mocht je wel willen, praat er dan over met een deskundige. Durf het gewoon, overweeg hormoontherapie, haal er een trukendoos bij of zoek andere oplossingen. Het leven wordt er zoveel leuker op. Ik spreek uit ervaring.
Wies Verbeek (58) is journalist, oprichter van de website BLOW.nl en auteur van het boek ’n Beetje Leuk Ouder Worden, 101 verrassende en bewezen tips. En ze zit midden in de overgang.
Vul een online medische vragenlijst in en ontvang een persoonlijk behandelplan van een arts, afgestemd op jouw situatie, voorkeur en gezondheid.
