Als hormoontherapeut spreekt Suzanne dagelijks vrouwen die merken dat de overgang steeds meer invloed krijgt op hun slaap, stemming, energie en dagelijks functioneren. In deze rubriek deelt ze geanonimiseerde verhalen uit de praktijk om herkenning te bieden en te laten zien welke factoren een rol kunnen spelen.
Ik weet nog goed dat Sara contact met mij opnam voor een intake. Ze vertelde dat ze het gevoel had zichzelf al een tijd kwijt te zijn en veel last had van opvliegers en nachtzweten. Haar stemming stond onder druk en dat had ook invloed op haar omgeving. Ze gaf duidelijk aan dat het zo niet langer ging.
Bij onze eerste afspraak kwam ze gehaast binnen. Ze had in de file gestaan nadat ze eerder een vergadering had verlaten om op tijd te kunnen zijn. Ik voelde meteen hoe gespannen ze was. Ze stond nog helemaal aan. Pas toen haar jas uit was, haar telefoon op stil stond en ze even zat met een warme kop thee, begon haar verhaal op gang te komen.
Al ongeveer drie jaar merkte ze dat er iets veranderde. De opvliegers werden heftiger, de nachten onrustiger en overdag voelde ze zich minder scherp. Niet handig, want als makelaar moest ze er juist voortdurend staan en had ze het overzicht nodig. Ze vertelde dat ze steeds vaker steken liet vallen, terwijl ze juist iemand was die gewend was alles onder controle te houden. Vroeger leek ze juist beter te functioneren naarmate de druk toenam. Ze droeg veel verantwoordelijkheid en was degene op wie anderen bouwden. Nu verlangde ze er soms naar om zich onder haar dekbed te verstoppen en even niets meer te hoeven. Dat maakte haar onzeker en angstig. Ze herkende zichzelf niet meer.
Op een gegeven moment zei ze, met tranen in haar ogen, dat ze het gevoel had dat die stomme hormonen haar leven aan het verpesten waren.
Wat me bij vrouwen als Sara vaak raakt, is dat ze heel lang zijn doorgegaan. Pas als het echt niet meer lukt, ontstaat er ruimte om stil te staan bij wat hun lichaam al die tijd probeerde duidelijk te maken.
Tijdens het gesprek werd steeds duidelijker dat de klachten van Sara niet op zichzelf stonden. De overgang kan invloed hebben op onder meer temperatuurregulatie, slaap, stemming en concentratie. Tegelijk zag ik bij haar ook iets anders: jarenlang had zij geleefd in een hoog tempo, met veel druk, weinig herstel en de neiging om vooral door te gaan. In zo’n situatie kunnen overgangsklachten meer op de voorgrond komen te staan. De verschillende lagen raakten bij haar duidelijk met elkaar verweven.
Ook haar voorgeschiedenis speelde mogelijk mee. Ze vertelde dat ze een moeilijke jeugd en een ingrijpende relatie achter de rug had. Zulke ervaringen verdwijnen niet altijd naar de achtergrond. Bij sommige vrouwen zien we dat oude spanning of overlevingspatronen juist in de overgang zichtbaarder worden, zeker als het lichaam minder ruimte heeft om alles te blijven opvangen.
Het werd ook duidelijk hoe moeilijk ze het vond om mild voor zichzelf te zijn. Rust nemen voelde voor haar al snel als falen. Grenzen aangeven als egoïsme. Terwijl haar lichaam om vertraging leek te vragen, bleef haar hoofd haar aansporen om door te gaan. Pas toen ze langzaam begon te begrijpen dat haar klachten niet zomaar een teken van zwakte waren, maar mogelijk ook een signaal van overbelasting, ontstond er wat meer ruimte om anders naar haar situatie te kijken.
In het dagelijks leven waren er meerdere factoren die haar herstel in de weg leken te zitten. Ze leefde gehaast, had weinig rustmomenten en haar eetpatroon schoot er regelmatig bij in. Zo vertelde ze dat ze vaak laat thuiskwam en dan snel iets makkelijks at, omdat de energie om nog echt te koken er simpelweg niet meer was. Snelle maaltijden waren vaak praktischer dan vers koken. Dat is begrijpelijk in een druk bestaan, maar het kan er wel toe bijdragen dat iemand zich lichamelijk minder stabiel voelt. Ook gebroken nachten door nachtzweten kunnen overdag weer doorwerken in energie, prikkelbaarheid en concentratie.
Bij Sara zag ik bovendien dat hoge verwachtingen van zichzelf een belangrijke rol speelden. Ze was gewend veel te dragen en had lang het gevoel gehad dat ze vooral sterk moest blijven. Daardoor redde ze zich naar buiten toe nog een tijd, terwijl haar klachten van binnen al veel impact hadden. We zien vaker dat vrouwen hun klachten lang bagatelliseren of wegredeneren, zeker als ze gewend zijn om veel aan te kunnen. Dat kan maken dat ze pas laat hulp zoeken.
Overgangsklachten hebben vaak meerdere lagen. Het gaat niet alleen om hormonen, maar ook om hoe iemand leeft, herstelt, spanning draagt en met grenzen omgaat.
De begeleiding van Sara bestond niet uit één oplossing, maar uit meerdere stappen die aansloten bij haar klachten en haar leven. In eerste instantie lag de focus op aandacht en bewustwording. We stonden stil bij wat er in het lichaam gebeurt tijdens de overgang en welke factoren klachten kunnen versterken. Alleen al dat inzicht gaf haar meer houvast.
Daarnaast keken we samen naar haar basis. Ze ging stap voor stap anders eten, met meer aandacht voor regelmaat en voeding die beter vol te houden was in haar dagelijkse leven. Niet vanuit het idee dat alles ineens anders moest, maar vanuit de vraag wat haar lichaam op dat moment kon ondersteunen. Met praktische aanpassingen bleek dat voor haar beter haalbaar dan ze vooraf had gedacht. Ook was er aandacht voor meer rust en herstel. We bespraken hoe ze signalen van overbelasting eerder kon leren herkennen en welke kleine aanpassingen haalbaar waren.
We hebben gekeken naar ondersteuning van het zenuwstelsel en kozen voor kruiden die pasten bij haar situatie.
De verandering kwam niet in één rechte lijn. Dat is ook zelden realistisch. Wel merkte Sara gaandeweg dat ze meer grip kreeg op haar klachten en op haar dagelijks leven. Haar nachten werden rustiger, ze voelde zich minder opgejaagd en ze herkende sneller wanneer ze opnieuw te veel van zichzelf vroeg. Af en toe viel ze nog terug in oude patronen, maar het verschil was dat ze die eerder opmerkte en beter wist wat haar kon helpen om bij te sturen.
Misschien nog belangrijker: haar blik op zichzelf veranderde. Ze hoefde minder te vechten tegen wat ze voelde. Daardoor kwam er meer rust. Niet omdat alles ineens opgelost was, maar omdat ze meer begrip kreeg voor wat er speelde en daar ook anders op kon reageren. Bij een volgende afspraak vertelde ze dat ze zich weer beter in haar vel voelde en dankbaar was dat ze deze stap had gezet.
Wat ik uit dit soort verhalen steeds opnieuw meeneem, is dat overgangsklachten zelden losstaan van de rest van het leven. Opvliegers, slecht slapen, prikkelbaarheid of mentale onrust kunnen samenhangen met hormonale veranderingen, maar ook met langdurige stress, weinig herstel en patronen waarin iemand zichzelf steeds voorbijloopt. Dat betekent niet dat alles maakbaar is. Wel kan het helpen om klachten serieus te nemen en breder te kijken naar wat van invloed kan zijn.
Veel vrouwen zijn gewend om door te gaan. Juist daardoor duurt het soms lang voordat er ruimte ontstaat om echt te luisteren naar wat hun lichaam aangeeft. Dan kan het helpen om eerst te kijken naar factoren waar je zelf invloed op hebt, zoals voeding en leefstijl, slaap en herstel. Blijven klachten aanhouden of kom je er zelf niet goed uit, dan kan een deskundige helpen om samen te onderzoeken wat er speelt en welke ondersteuning passend kan zijn.
Welke ondersteuning helpt, verschilt per vrouw. Juist daarom is het belangrijk om niet alleen naar losse klachten te kijken, maar ook naar iemands context, belasting en wat in het dagelijks leven haalbaar is.
Iedere overgang verloopt anders. Juist daarom vind ik het belangrijk om niet alleen naar de klacht te kijken, maar naar de vrouw als geheel en naar wat zij in deze fase nodig heeft.
Dit praktijkverhaal laat zien hoe verschillend overgangsklachten kunnen samenhangen met iemands leven, belasting en herstel. De aanpak is altijd persoonlijk en niet iedere vrouw heeft hetzelfde nodig. Wil je laten meekijken naar jouw situatie, dan kan een intake helpen om in kaart te brengen wat passend is.
Vul een online medische vragenlijst in en ontvang een persoonlijk behandelplan van een arts, afgestemd op jouw situatie, voorkeur en gezondheid.
Dit artikel is gebaseerd op praktijkervaringen van een specialist. Om de privacy van de patiënt te beschermen, zijn de naam en herkenbare details aangepast. De informatie in dit artikel is bedoeld ter educatie en vervangt geen persoonlijk medisch advies.
