Urine-incontinentie

• Hoewel overgangsklachten als opvliegers en slaapproblemen veel besproken worden, hoor je minder over incontinentie. Toch heeft de helft van de vrouwen er last van.
• Doordat het lichaam minder oestrogeen aanmaakt, kan de bekkenbodemspier verzwakken. Oestrogeen is namelijk betrokken bij de groei en het herstel van de spieren in het lichaam.
• Zonder gerichte training van de bekkenbodemspieren kan de kracht van de spieren in de loop van de overgang steeds verder afnemen, wat de incontinentie kan verergeren.
• Je spreekt van ‘inspanningscontinentie’ als de druk op de blaas door lichamelijke activiteiten (zoals hoesten, niezen of lachen) zo sterk wordt dat er onvrijwillig urineverlies optreedt.
• Bekkenbodemoefeningen kunnen de klachten verminderen. Ook supplementen en hormoontherapie kunnen helpen.

Incontinentie in de overgang is voornamelijk te wijten aan het verzwakken van de bekkenbodemspier. Dat is de spier die de blaas, darm en baarmoeder ondersteunt. Je bekkenbodemspier is verantwoordelijk voor het inhouden van urine. Het voorkomt urineverlies door zich aan te spannen, bijvoorbeeld wanneer je niest, springt of iets tilt. Tijdens het plassen ontspant de spier zich, zodat je je blaas kunt legen.

Het is normaal dat de bekkenbodemspieren verzwakken na een zwangerschap en naarmate je ouder wordt. En als je eierstokken tijdens de overgang steeds minder oestrogeen en progesteron produceren, kan de bekkenbodemspier (verder) verzwakken. Met name de afname van oestrogeen speelt hierbij een rol.

Oestrogeen is een belangrijk hormoon dat onder andere betrokken is bij de spiergroei en het herstel van je spieren. Als de oestrogeenspiegel in je lichaam daalt, heeft dit dus gevolgen voor je spieren, waaronder je bekkenbodemspier. Ook de werking van de sluitspieren en het omliggende bindweefsel en vermindert. Hierdoor kun je ongewild urine verliezen.

Een studie van Kołodyńska, Zalewski en Rożek-Piechura (2019) schat dat tot 50 procent van alle vrouwen in de overgang te maken hebben met incontinentie. Zonder gerichte training van de bekkenbodemspieren kan de kracht van de spieren in de loop van de overgang steeds verder afnemen, wat de incontinentie kan verergeren.

Tijdens de overgang kunnen ook andere blaasproblemen opspelen, zoals vaker moeten plassen. Dit komt omdat het lichaam door de lage oestrogeenspiegels gevoeliger wordt voor verschillende irriterende stoffen in de urine.

Ook stijgt de pH-waarde rondom het vrouwelijke geslachtsdeel waardoor de slijmvliezen minder goed doorbloed zijn. Dat komt wederom door de daling van oestrogeen. De slijmvliezen worden dunner, droger en gevoeliger. Dit maakt het voor bacteriën en ziekteverwekkers gemakkelijker om binnen te dringen, wat het risico op urineweginfecties, blaasontstekingen en vaginale schimmelinfecties vergroot.

Er zijn verschillende manieren om overgangsklachten effectief aan te pakken. Je hoeft er niet mee te blijven lopen. Je kunt je lichaam op een natuurlijke manier ondersteunen met gezonde voeding, voldoende beweging en rust. Daarnaast kunnen supplementen, bekkenbodemoefeningen en hormoontherapie (HST) helpen. Hieronder vind je de verschillende mogelijkheden om urine-incontinentie te verminderen.

Als je hormoonhuishouding tijdens de overgang verandert, kan dat invloed hebben op onder meer je energieniveau, slaap, spijsvertering en stofwisseling. Gezonde voeding, voldoende beweging en rust helpen om klachten te voorkomen of verlichten. Kleine aanpassingen kunnen al verschil maken in hoe je je voelt.

Gebruik je medicijnen of supplementen? Dan ondersteunt een evenwichtige leefstijl je lichaam bij de opname van voedingsstoffen en het verwerken van medicijnen. Hierdoor zijn supplementen en medicatie effectiever. Wat deskundigen adviseren bij urine-incontinentie:

• Doe bekkenbodemoefeningen. Dit kun je bij de fysiotherapeut doen, maar ook thuis. In deze blog lees je meer over het verlichten van je klachten met bekkenbodemoefeningen en welke oefeningen je kunt doen. Zonder training van de bekkenbodemspieren kan de kracht van de spieren in de loop van de overgang steeds verder afnemen. Dat kan de klachten verergeren.
• Beweeg regelmatig. Sporten zoals yoga, pilates, zwemmen, fietsen en hardlopen zijn bijzonder goed voor de bekkenbodemspieren. Met gerichte oefeningen en genoeg beweging kun je je spieren versterken.
• Heb je overgewicht? Dan verhoogt de druk op de blaas en de bekkenbodem. Dat kan de klachten van inspanningsincontinentie verergeren. Ook dan is sporten belangrijk om af te vallen.
• Vermijd springen en zwaar tillen. Dit belast de bekkenbodem en verhoogt het risico op incontinentie.
• Probeer vaginale kegels/balletjes. Deze balletjes of kegels plaats je in de vagina. Het gewicht van de kegel versterkt je bekkenbodemspieren, omdat je de spieren moet aanspannen om de kegel vast te houden.

Het aanvullen van de hormonen die door de overgang afnemen, is de meest effectieve behandeling voor diverse overgangsklachten. Zo werkt hormoontherapie (HST) direct tegen vasomotore klachten, zoals opvliegers en nachtzweten. En tegen vaginale klachten, zoals droogheid. Daarnaast kan HST indirect verbetering geven op andere klachten, zoals slaapproblemen, concentratiestoornissen en urine-incontinentie.

HST is niet voor iedereen de eerste keuze. Een arts bekijkt altijd zorgvuldig of deze behandeling past bij jouw gezondheid en klachten.

Tijdens de overgang verandert onder andere de manier waarop je lichaam energie aanmaakt, spieren opbouwt en de huid herstelt. Je kunt deze processen op een natuurlijke manier ondersteunen met hoogwaardige supplementen. Magnesium, vitamine D en omega-3 zijn aan te raden voor elke vrouw in de overgang. Supplementen kunnen zich ook op specifieke klachten richten zoals opvliegers, slecht slapen en urine-incontinentie.

De werking van supplementen hangt onder andere af van je leefstijl en je gezondheid. Ook kan het per persoon verschillen. Ook de kwaliteit van het product bepaalt hoe goed het werkt. Kies daarom voor hoogwaardige supplementen, zonder onnodige vulstoffen.