Je bent begin 40, maar je lijf voelt anders. Slechter slapen, sneller prikkelbaar, pijnlijke borsten, stemmingswisselingen. Toch zeggen mensen (of zelfs je (huis)arts): ‘De overgang? Daar ben je nog veel te jong voor.’
Toch kunnen dit de eerste signalen zijn dat je lichaam verandert. Niet per se omdat je al in de overgang bent, maar wel omdat je hormonen in beweging komen. En daar mag aandacht voor zijn.
Ik was 40 toen het begon. Ik sliep slecht, kon ineens huilen om niks. M’n cyclus was nog regelmatig, dus ik dacht: het zal wel stress zijn.
De overgang is een proces dat jaren duurt. Gemiddeld begint de perimenopauze rond je 45e. Maar zo’n 10 tot 15% van de vrouwen komt al begin 40 in deze fase. Geen uitzondering dus, ook al voelt dat soms wel zo. Wat er dan gebeurt? Tijdens de perimenopauze daalt je progesteron geleidelijk, terwijl je oestrogeen steeds meer begint te schommelen. Die disbalans — ook wel oestrogeendominantie genoemd — kan allerlei klachten veroorzaken. En dat kan behoorlijk impact hebben op je dagelijks leven.
Niet iedere vrouw ervaart dezelfde klachten. Dit zijn veelvoorkomende signalen rond de overgang:
Deze klachten kunnen al rond je 40e beginnen en soms zelfs jaren duren voordat je menstruatie helemaal stopt. Ook na de menopauze (je laatste menstruatie) kunnen bepaalde klachten blijven aanhouden.
Als je lichaam rond je 40e al verandert - bijvoorbeeld doordat je cyclus verandert of je oestrogeenniveau begint te dalen, dan kun je eerder risico lopen op bepaalde gezondheidsproblemen:
Vroege herkenning maakt verschil. Niet alleen voor je dagelijks functioneren, maar ook voor je gezondheid op lange termijn.
Gezonde keuzes kunnen helpen om je lichaam te ondersteunen. Beweging is essentieel, zeker als je ook krachttraining meeneemt. Dat ondersteunt niet alleen je spieren, maar ook je botten, die door hormonale veranderingen kwetsbaarder worden. Voeding speelt een grote rol: kies voor producten die rijk zijn aan calcium, vitamine D en omega-3. Denk aan zuivel, donkergroene bladgroenten zoals boerenkool of broccoli, vette vis zoals zalm of makreel, eieren, noten en verrijkte plantaardige melk.
Probeer ook suiker, alcohol en sterk bewerkte voeding te beperken. En als je rookt, is dit een goed moment om te stoppen. Niet alleen voor je algemene gezondheid, maar ook omdat roken het risico op een vervroegde overgang verhoogt.
Tot slot: zorg goed voor je nachtrust en neem stress serieus. Ademhalingsoefeningen, yoga of simpelweg tijd in de natuur kunnen helpen om je stresssysteem tot rust te brengen. Alles wat je doet om je lichaam nu te ondersteunen, helpt je om deze fase sterker en stabieler door te komen.
Veel vrouwen krijgen te horen dat ze een burn-out of depressie hebben. Dat kan kloppen, maar sommige klachten kunnen ook samenhangen met hormonale disbalans. Omdat klachten elkaar vaak overlappen, is het belangrijk om naar het volledige plaatje te kijken. Misschien heb jij het al eens besproken, maar werd je niet serieus genomen. Dat kan frustrerend zijn. Klachten rond de overgang verdienen serieuze aandacht. Blijf daarom in gesprek als je klachten blijven aanhouden.
Door je goed in te lezen, kun je gerichter in gesprek met je (huis)arts. Die kan op basis van je klachten en eventueel aanvullend onderzoek beoordelen of je in de perimenopauze zit. Soms wordt daarbij een test gedaan om het FSH-niveau (follikelstimulerend hormoon) en het oestrogeengehalte te meten. Deze waarden kunnen een aanwijzing geven voor hormonale veranderingen, al blijft het een momentopname.
Hormoontherapie (HST) kan helpen om de schommelingen in je geslachtshormonen af te vlakken. Daardoor nemen klachten vaak af of verdwijnen ze zelfs. HST kan helpen om hormonale klachten te verlichten en werkt preventief tegen botontkalking. Ook kan het risico op hart- en vaatziekten verlagen, mits je binnen tien jaar na de menopauze start. Zeker als je jonger dan 45 bent op het moment van je laatste menstruatie, kan het zinvol zijn om HST met een van onze samenwerkende zorgverleners te bespreken.
HST is niet voor iedereen geschikt. Maar het is wel belangrijk dat je weet dat het bestaat en dat je daarover kan meebeslissen. Jij kent je lichaam goed en mag meedenken over wat bij je past.
De overgang begint niet bij 50. En je hoeft niet te wachten tot je menstruatie stopt om erkenning te krijgen voor je klachten. Veel vrouwen lopen hier al jaren mee rond. Praat erover. Zoek betrouwbare informatie. En kies de ondersteuning die bij jou past. Want hoe eerder je weet wat er speelt, hoe beter je voor jezelf kunt zorgen.
Vul een online medische vragenlijst in en ontvang een persoonlijk behandelplan van een arts, afgestemd op jouw situatie, voorkeur en gezondheid.
