Wat is de (onmisbare) rol van oestrogeen tijdens de overgang?



Oestrogeen heeft invloed op veel in je lichaam: van je energie en stemming tot je huid en botten. Tijdens de overgang neemt de productie van de geslachtshormonen oestrogeen en progesteron geleidelijk af, soms al vanaf je 35ste. Omdat progesteron sneller daalt dan oestrogeen, kunnen er verschillende veranderingen ontstaan in je lichaam en hoe je je voelt. Wat is de rol van oestrogeen in je lichaam precies? En welke klachten kunnen door de schommelingen ontstaan?
Ik dacht dat oestrogeen alleen iets met je menstruatie te maken had. Nu weet ik hoeveel invloed het heeft op mijn energie, humeur en huid — en zorg ik liever voor mezelf.
Oestrogeen is één van de belangrijkste vrouwelijke geslachtshormonen en wordt onder andere in de eierstokken aangemaakt. Het speelt een rol bij de ontwikkeling van vrouwelijke kenmerken, de menstruatiecyclus en de zwangerschap.
Daarnaast heeft het hormoon andere functies:
Oestrogeen is een sleutelhormoon en beïnvloedt zowel de lichamelijke als mentale gezondheid van een vrouw gedurende haar leven. Als de oestrogeenspiegel tijdens de overgang daalt, brengt dit dus veranderingen met zich mee. Maar daarover later meer.
Vul een online medische vragenlijst in en ontvang een persoonlijk behandelplan van een arts, afgestemd op jouw situatie, voorkeur en gezondheid.
Naast oestrogeen speelt ook het geslachtshormoon progesteron een belangrijke rol in het lichaam van de vrouw. Deze twee hormonen werken bijvoorbeeld nauw samen tijdens de menstruatiecyclus.
Oestrogeen speelt de hoofdrol in de eerste helft van de cyclus en zorgt voor de opbouw van het baarmoederslijmvlies en het stimuleren van de eisprong. Progesteron stabiliseert in de tweede helft van de cyclus het baarmoederslijmvlies en bereidt het lichaam voor op een mogelijke zwangerschap. Lees meer over progesteron tijdens de overgang.
Een vrouw gaat in de overgang door verschillende fases: de perimenopauze, de menopauze (officieel geen fase, maar een dag) en de postmenopauze. Wat gebeurt er met de oestrogeenspiegel in deze fasen?
Doordat progesteron sneller afneemt dan oestrogeen, kan er tijdens de perimenopauze dus een oestrogeendominantie optreden. Typische tekenen van oestrogeendominantie zijn stemmingswisselingen en gewichtstoename, maar ook het vasthouden van vocht, gevoelige borsten, hoofdpijn en migraine en slaapproblemen kunnen duiden op een verhoogde oestrogeenspiegel ten opzichte van progesteron.
Als de oestrogeenproductie volledig stopt, verminderen deze klachten bij veel vrouwen. Maar omdat het oestrogeenniveau daarna laag blijft, kunnen in de postmenopauze nieuwe klachten ontstaan.
Veelvoorkomende overgangsklachten in de postmenopauze zijn een droge huid en slijmvliezen, zoals de ogen en vagina, omdat oestrogeen zorgt voor vocht en elasticiteit. Ook stijgt het risico op osteoporose, omdat oestrogeen essentieel is voor botdichtheid. Daarnaast kan een laag oestrogeenniveau het hart- en vaatstelsel beïnvloeden en het cholesterolgehalte verhogen, wat het risico op hartziekten verhoogt.
Door voldoende te bewegen en met andere gezonde gewoontes te starten, kunnen klachten verlichten en soms zelfs verdwijnen. Enkele belangrijke punten zijn:
* Gezondheidsclaim(s) in afwachting van goedkeuring door de Europese Commissie.
Heb je hevige overgangsklachten en helpen bovenstaande tips niet voldoende? Dan kan hormoontherapie een effectief middel zijn om klachten te verlichten. Dit geldt voor bijvoorbeeld opvliegers en nachtzweten in de perimenopauze en botontkalking (osteoporose) of vaginale droogheid in de postmenopauze.
Welke behandeling het beste bij je past (de toedieningsvormen en de samenstelling van de hormonen progesteron en oestrogeen verschillen), hangt af van je klachten, de fase waarin je je bevindt en eventuele andere aandoeningen.
Via SeeMe-nopause kun je gemakkelijk thuis advies vragen aan een arts. Kies het medicijn van je voorkeur en een arts beoordeelt vervolgens of de behandeling veilig en geschikt voor je is.