Laatst bijgewerkt op: 

Xeno-oestrogenen: wat je wilt weten over deze hormoonverstoorders

Leestijd: ca. 4 minuten
Laatst bijgewerkt op: 
Redactie SeeMe-nopause
Auteur:Redactie SeeMe-nopause
Wouter Mol
Medisch beoordeeld door:Wouter Mol
Two women smiling and conversing in a bright kitchen; one has black curly hair and wears a gray sweater, while the other has short blonde hair and wears a beige top.

Inhoudsopgave

Xeno-oestrogenen zijn stoffen die niet in je lichaam worden gemaakt, maar wel lijken op het vrouwelijke hormoon oestrogeen (oestradiol). Je ziet ze niet, maar ze zitten in allerlei producten die we dagelijks gebruiken, zoals voeding, medicijnen, plastic, blik, verzorgingsproducten, wasmiddel, kleding, bouwmaterialen en anti-insectspray. We noemen ze ook wel hormoonverstoorders, omdat ze schadelijk kunnen zijn voor je gezondheid.

Wat weten we vanuit wetenschappelijk onderzoek over xeno-oestrogenen? En hoe beïnvloeden ze je gezondheid en overgangsklachten?

Wat zijn xeno-oestrogenen en wat doen ze in je lichaam?

Xeno-oestrogenen zijn dus geen echte hormonen, maar eenmaal in het lichaam gedragen ze zich wel zo. Ze hechten zich aan de oestrogeenreceptoren. Hierdoor kan het natuurlijke oestrogeen in je lichaam zijn werk niet meer goed doen. Een receptor is een eiwit waar een molecuul zich aan kan binden. Dit brengt bepaalde processen in je lichaam op gang. Ook doen ze zich voor als anti-oestrogenen en houden ze de normale werking van het hormoon tegen. Het is bekend dat dit slecht kan zijn voor je gezondheid en dat het de ontwikkeling van sommige kankersoorten kan beïnvloeden.

Ondertussen weten we dat xeno-oestrogenen bijna overal zijn. Een bekende vorm van xeno-oestrogenen is BPA, wat bijvoorbeeld in plastic zit. Drink jij de hele dag uit een plastic flesje? Dan krijg je ze dus al binnen. Maar bijvoorbeeld ook als je make-up met parabenen gebruikt of door luchtvervuiling.

De meest xeno-oestrogenen krijgen we binnen via ons eten, volgens onderzoek:

  • bespoten groenten en fruit
  • melk en vlees van dieren die bespoten voer krijgen
  • eten dat verpakt is in plastic of blik

💡 Tip één om deze stoffen te vermijden is daarom niet voor niets: eet biologisch.

Er kan oestrogeendominantie ontstaan

Als je (vaak dus ongemerkt) veel xeno-oestrogenen binnenkrijgt, kan een oestrogeendominantie ontstaan. Dat wil zeggen dat je te veel oestrogeen in je lichaam hebt in verhouding tot progesteron. Het kost je lever namelijk veel moeite om xeno-oestrogenen af te breken, waardoor ze in je lichaam kunnen blijven. Het evenwicht raakt verstoord; terwijl dat tijdens de overgang juist al (sterk) schommelt.

Wat merk je van een teveel aan oestrogeen?

Een teveel aan oestrogeen kan zorgen voor klachten, zoals:

Welke klachten kun je krijgen door hormoonschommelingen?

Niet alleen een toename van oestrogeen kan klachten geven, ook een daling. Tijdens de overgang gebeurt beide. Het oestrogeenniveau schommelt. Je kunt te maken krijgen met verschillende klachten. Gelukkig zijn er ook oplossingen.

Hoe vermijd ik xeno-oestrogenen?

Xeno-oestrogenen zitten in veel producten die we elke dag gebruiken. Dat maakt het moeilijk ze helemaal te vermijden. Maar dat hoeft gelukkig ook niet, want ons lichaam heeft een eigen ontgiftingssysteem: de lever.

Maar als je lever veel te verduren krijgt, heeft het moeite xeno-oestrogenen goed af te breken. Bijvoorbeeld als je veel aan hormoonverstorende stoffen wordt blootgesteld, maar ook als je veel alcohol drinkt, medicatie gebruikt of veel stress hebt. En dat wil je het liefst voorkomen om je lichaam gezond te houden.

Hier kun je op letten om ze te vermijden

Xeno-oestrogenen vermijden begint bij bewustwording: wat doet het met je lichaam en waar zitten de stoffen in? Vervolgens kun je de volgende praktische tips gebruiken:

  • Eet zoveel mogelijk puur en onbewerkt. Kies biologisch waar mogelijk.
  • Was of schil je groenten. Wat azijn in het spoelwater kan helpen.
  • Eet of drink zo weinig mogelijk uit plastic of blik. Beide bevatten BPA. Kies voor glas of RVS.
  • Filter je drinkwater.
  • Gebruik pannen van keramiek in plaats van antiaanbakpannen.
  • Drink geen hete dranken uit een plastic bekertje.
  • Gebruik geen luchtverfrissers. Wil je toch een lekker geurtje? Kies voor etherische oliën. Een diffuser met je favoriete olie verspreidt een heerlijke geur.
  • Let op je cosmetica. Gebruik zoveel mogelijk natuurlijke en biologische make-upproducten zonder parabenen.
  • Kies voor zonnebrand met een goede zonnefilter. Van Benzophenone en 4-Methylbenzylidene camphor is bekend dat het xeno-oestrogenen bevat.
  • In veel huishoudproducten zitten chemische stoffen. Kies voor producten die vrij zijn van chemicaliën (lees de verpakking goed), niet gebleekt en chloor-vrij zijn (bijvoorbeeld in tampons, wc-papier en koffiefilters).
Persoonlijke menopauzezorg, begeleid door artsen

Verlicht je overgangsklachten

Vul een online medische vragenlijst in en ontvang een persoonlijk behandelplan van een arts, afgestemd op jouw situatie, voorkeur en gezondheid.  

Of