Tijdens een weekend met vriendinnen krijgt een van Wies’ vriendinnen plots een heftige uitbarsting. Een woedeaanval, gevolgd door tranen. “Het is de overgang,” zegt ze. Pas jaren later ervaart Wies zelf wat hormonale schommelingen mentaal kunnen doen.
We waren met vier vriendinnen een weekendje weg. Heerlijk bijkletsen, uit eten en wandelen. Een van ons moest zondagochtend al vroeg het huisje verlaten. De avond ervoor vroeg vriendin Suus: “Kunnen jullie mij op tijd wekken? Dan kan ik Monique nog even uitzwaaien.”
De volgende ochtend waren we dat vergeten. Toen Suus wakker werd en merkte dat Monique al weg was, werd ze woedend op ons. Niet zomaar een beetje: ze schreeuwde het uit, zeker een kwartier lang, en eindigde in een enorme huilbui. “Het is de overgang,” zei ze snikkend. “De laatste tijd word ik boos op alles en iedereen en ben ik totaal mezelf niet meer.”
Op dat moment begreep ik het nog niet zo goed, maar twee jaar later was ik zelf aan de beurt en werd me duidelijk hoe de overgang je mentaal te pakken kan hebben. Bij mij uitte het zich niet zozeer in woede, maar in stress. Het minste of geringste vond ik al te veel. Ik voelde me nerveus, maar legde de link met de overgang niet omdat ik gewoon veel aan mijn hoofd had.
Pas achteraf realiseerde ik me dat het wel degelijk de hormonen waren die mij zo uit balans hadden gebracht. Ik had geluk dat ik niet voor een baas werkte waardoor ik niet ook nog met faal- en schuldgevoelens hoefde te worstelen.
Vier vriendinnen van mij, allemaal in de vijftig en alle vier met hoge functies, kregen te maken met een burnout. Altijd wisten ze de ballen hoog te houden en konden ze zonder problemen hun verantwoordelijkheden dragen. Werk combineerden ze met het gezinsleven en nu opeens, pats boem, vielen ze om.
Geen van deze vriendinnen legde de link met de overgang. Het was de werksituatie, een drukke agenda of 'iets anders', maar nee, het kwam niet door de overgang.
Dat is het verraderlijke. Hormonale schommelingen kunnen invloed hebben op de neurotransmitters in het brein, wat kan leiden tot een kort lontje, geheugen- en concentratiestoornissen en slecht slapen. Veel vrouwen zien dit als persoonlijk falen en gaan maar door.
Uit ervaring kan ik vertellen dat het fijn is om te weten dat zo’n terugval kan samenhangen met de overgang. Dat idee geeft alleen al veel verlichting.
Het kwam door de werksituatie, een drukke agenda of 'iets anders', maar nee, het kwam niet door de overgang.
Het is belangrijk om het bespreekbaar te maken op je werk, ook al is dat lastig. Doe je het niet voor jezelf, dan doe je het voor de volgende generatie. Op veel vlakken is de overgang geen taboe meer, maar op de werkvloer nog wel. Hoe fijn zou het zijn als een werkgever hierin kan begeleiden of in ieder geval begrip toont?
Blijf niet worstelen, maar zoek hulp. Bespreek je klachten met je huisarts of een gespecialiseerde zorgverlener, zoals een verpleegkundig overgangsconsulent van de VVOC. Kijk samen of hormoontherapie of andere ondersteuning passend is. Bereid je goed voor.
Tot slotte: meer dan ooit zijn gezonde voeding en leefstijl belangrijk in de overgang. Het is misschien saai, maar gas terugnemen helpt. Verwacht niet van jezelf dat je op dezelfde manier moet blijven doorgaan. Een geruststelling: het wordt weer beter. En dat nieuwe tempo kan verrassend prettig zijn.
Wies Verbeek (58) is journalist, oprichter van de website BLOW.nl en auteur van het boek ’n Beetje Leuk Ouder Worden, 101 verrassende en bewezen tips. En ze zit midden in de overgang.
